Hoge Raad laat zich uit over werkingssfeer Stichting Pensioenfonds Metaal en Techniek

De betreffende werkgever houdt zich bezig met het analyseren van gebreken aan printplaten, het zoeken van een oplossing van het gebrek en de uiteindelijke reparatie. Dit laatste valt in ieder geval onder de werkingssfeer van Metaal en Techniek. Dit is echter maar een ondergeschikt deel van de werkzaamheden. De werkgever is dan ook van mening dat de werkzaamheden niet onder de verplichtstelling van Metaal en Techniek vallen. Het pensioenfonds is uiteraard een andere mening toegedaan. De kantonrechter heeft het pensioenfonds gelijk gegeven. Het Gerechtshof is tot een ander oordeel gekomen en heeft de werkgever gelijk gegeven. Daarbij heeft het Gerechtshof overwogen dat voldaan moet worden aan het hoofdzakelijkheidscriterium, hetgeen niet het geval is.

 

Het pensioenfonds heeft het oordeel van het Gerechtshof ter cassatie voorgelegd aan de Hoge Raad.

 

Allereerst gaat de Hoge Raad in op de vraag wat verstaan moet worden onder het hoofdzakelijkheidscriterium dat als volgt is omschreven:

 

“Onder ‘werkgever’ in de Metaal en Techniek’ wordt in deze CAO verstaan de werkgever bij wie het aantal overeengekomen arbeidsuren van de in dienst zijnde werknemers die betrokken zijn bij werkzaamheden zoals uitgeoefend in de artikel 3 genoemde takken van bedrijf (binnen Metaal en Techniek), groter is dan het aantal overeengekomen arbeidsuren van de in dienst zijnde werknemers die betrokken zijn bij werkzaamheden zoals uitgeoefend in enige andere bedrijfstak (buiten Metaal en Techniek), blijvende bij de hier voren omschreven vergelijking de economische functie van elk der werkzaamheden buiten beschouwing.”

 

Voor het pensioenfonds geldt een zelfde omschrijving. Vast staat dat de werknemers vóór de reparatie eerst analyseren en ná de reparatie testwerkzaamheden verrichten. Vast staat eveneens dat dit analyseren en testen meer dan 50% van de tijd beslaat.  Het geschil spitst zich dan ook toe op de vraag of deze werkzaamheden op één lijn moeten worden gesteld met de feitelijke reparatiewerkzaamheden en als gevolg daarvan aangemerkt moeten worden als uren die besteed zijn binnen de Metaal en Techniek.

 

Het Gerechtshof heeft geoordeeld dat het analyseren en testen uitsluitend geschiedt met het oog op de reparatie, maar dat enkele feit maakt die werkzaamheden nog niet ondergeschikt. Deze werkzaamheden zijn het ‘unique sellingpoint’ van de onderneming. De werkgever vindt dan ook dat het andersom is. De reparatie is niet de kernactiviteit van de onderneming, maar juist het analyseren en testen. Sterker nog, de reparatie is vaak maar een simpele handeling, die regelmatig door de klant zelf wordt uitgevoerd. Het Gerechtshof is hierin meegegaan en heeft geoordeeld dat het analyseren en testen los moeten worden gezien van de reparatiewerkzaamheden en daaraan ook niet kunnen worden toegerekend. Nu dit meer dan 50% van de werkzaamheden bedraagt, is niet voldaan aan het hoofdzakelijkheidscriterium.

 

Nu moet de Hoge Raad zich over de kwestie uitlaten. Op de uitleg van een werkingssfeerbepaling is de cao-norm van toepassing. Uit de omschrijving van de werkingssfeer blijkt dat:

  • Eerst moet worden nagegaan welke werknemers betrokken zijn bij werkzaamheden die worden genoemd in de verplichtstelling;
  • Vervolgens moet worden nagegaan hoeveel arbeidsuren de werkgever met deze werknemers is overeengekomen;
  • Het niet uit maakt of al de overeengekomen uren aan de omschreven werkzaamheden worden besteed;
  • Vervolgens dit aantal uren vergeleken moet worden met het aantal arbeidsuren van de werknemers die werkzaamheden uitoefenen in enige andere tak van bedrijf.

Onder ‘betrokken zijn bij’ moet volgens de Hoge Raad worden verstaan dat de desbetreffende werknemers zich bezighouden met die werkzaamheden dan wel werkzaamheden verrichten die daaraan dienstbaar zijn. Werkzaamheden die dienstbaar zijn aan de in de werkingssfeerbepalingen bedoelde werkzaamheden, vallen dan ook daaraan toe te rekenen (HR 24 februari 2012, ECLI:NL:HR:2012:BU9889 (Vector)). Dit oordeel brengt met zich mee, dat Metaal en Techniek van toepassing is als, naar overeengekomen arbeidsuren gemeten, bij een werkgever méér werknemers betrokken zijn bij de in de werkingssfeerbepalingen bedoelde werkzaamheden dan bij werkzaamheden die gerekend moeten worden tot een andere bedrijfstak.

 

Het Gerechtshof heeft derhalve een verkeerde maatstaf gehanteerd, door te kijken naar het totaal aantal uren dat aan de in de werkingssfeer genoemde werkzaamheden wordt besteed. Dit vraagt ook een onwenselijke splitsing van werkzaamheden op individueel niveau. Ook het oordeel van het Gerechtshof dat het analyseren en testen niet toegerekend hoeven te worden aan de reparatie is niet houdbaar. Immers, zo oordeelt de Hoge Raad, de analyse- en testwerkzaamheden worden uitgevoerd, uitsluitend met het oog op onderhouds- en herstelwerkzaamheden, zoals wel omschreven in de werkingssfeer. Daarmee zijn deze eerste werkzaamheden dienstbaar aan de tweede werkzaamheden. Analyse en testen zijn nodig om de herstelwerkzaamheden te kunnen verrichten. Daarmee verschillen deze werkzaamheden zich van de Adimec-kwestie, waarin de Hoge Raad anders oordeelde (HR 31 januari 2014, ECLI:NL:HR:2014:215). Dit wordt, zo oordeelt de Hoge Raad tot slot, niet anders, als de kennis die de werkgever met betrekking tot het analyseren en testen in huis heeft, haar “unique sellingpoint” is. De kwestie wordt terugverwezen naar Hof Amsterdam. Het is derhalve nu de vraag hoeveel van de werknemers zich bezig houden met reparatiewerkzaamheden, ongeacht het aantal uren.

 

Hoge Raad, 21 december 2018, ECLI:NL:HR:2018:2363

Informatie

  • Verplichtstelling
  • Woensdag 2 januari 2019

KennisHub

KennisHub Up-to-date

Hét abonnement om je kennis en vaardigheid met focus op (o.a.) Pensioen, Collectief Pensioen, Lijfrente, Echtscheiding, Estate Planning en Life Events, up-to-date te houden én door te ontwikkelen. Praktijk gericht, fiscaal georiënteerd, boordevol actualiteiten en PE-geaccrediteerd.

€ 28

p/m (vanaf) Meer Informatie
  • Goed voor 30+ PE-punten/uren per jaar
  • Volg tot 10 actualiteiten sessies per jaar
  • Onbeperkt inspirerende Masterclasses
  • Schrijf je in voor praktijkgerichte Workshops
  • Lees PE-geaccrediteerde artikelen vanuit je luie stoel
  • Stel je vraag aan onze experts
  • 100% online, geen reistijden en verloren uren
  • 21 dagen op proef en beslis daarna pas