Oprenting van de ODV deel 1: De uitstelfase

Regelmatig ontvangen wij vragen over het vaststellen van het saldo van de Oudedagsverplichting (ODV) aan het einde van het boekjaar, de rentelast en de hoogte van de ODV-uitkering. Daarbij komen ook misverstanden over de berekeningssystematiek naar voren. Kennelijk zijn ODV-berekeningen toch complexer dan men veronderstelt, getuige de vele fouten die we geconstateerd hebben. Daarom hebben we besloten om in een viertal blogs kort stil te staan bij de berekeningssystematiek van de ODV. Deel 1 gaat over de oprenting van de ODV in de uitstelfase, deel 2 behandelt de oprenting van de ODV in de uitkeringsfase, in deel 3 wordt stilgestaan bij de gevolgen voor het oprenten van de ODV bij overlijden van de DGA in de uitstelfase dan wel de uitkeringsfase en tenslotte wordt in deel 4 aandacht besteed aan de ODV bij scheiding.

Dat aan het berekenen van de ODV enkele haken en ogen waren verbonden, werd ook door de belastingdienst onderkend. Op 29 september 2017 publiceerde het Centraal Aanspreekpunt Pensioenen (CAP) de eerste versie van de systematiek voor de oprenting van de Oudedagsverplichting (ODV) in het kader van de Wet uitfasering pensioen in eigen beheer (Wet uitfasering PEB) met een nader toelichting in V&A 17-027. Op 14 mei 2019 volgde een nieuwe versie van V&A 17-027 en de laatste versie dateert van 1 januari 2020.

Voor de oprenting van de ODV kan onderscheid worden gemaakt tussen oprenting in de uitstelfase en oprenting in de uitkeringsfase.

Oprenting in de uitstelfase

Volgens het CAP zijn er twee methoden om de ODV in de uitstelfase, als de termijnen nog niet zijn ingegaan, op te renten.

  1. Oprenting per de omzettingsverjaardag
  2. Oprenting per balansdatum einde boekjaar

Oprenting per de omzettingsverjaardag

In deze variant wordt vanaf het tijdstip (Omzettingsdatum) waarop de fiscale pensioenverplichting, in de periode van 1 april 2017 t/m 31 december 2019, is omgezet in een ODV, telkens op de volgende omzettingsverjaardag, precies 12 maanden later, rente bijgeschreven. Dat kan dus elke willekeurige datum zijn.

Het oprentingspercentage is in beginsel gelijk aan het rekenkundig gemiddelde u-rendement van het voorafgaande kalenderjaar, waarbij ook negatieve u-rendementen in aanmerking worden genomen.

Voor de oprenting van de ODV in 2017 geldt het gemiddelde u-rendement over 2016 (0,059%).
Voor de oprenting van de ODV in 2018 geldt het gemiddelde u-rendement over 2017 (0,060%).
Voor de oprenting van de ODV in 2019 geldt het gemiddelde u-rendement over 2018 (0,269%).
Voor de oprenting van de ODV in 2020 geldt het gemiddelde u-rendement over 2019
(- 0,107%).
Voor de oprenting van de ODV in 2021 geldt het gemiddelde u-rendement over 2020
(- 0,382%).

Valt de oprentingsperiode in twee kalenderjaren, zoals bij oprenting op de omzettingsverjaardag in de regel het geval is, dan vindt oprenting plaats op basis van het gewogen gemiddelde van de gemiddelde u-rendementen in de kalenderjaren t-1 en t-2.

Voorbeeld oprenting per omzettingsverjaardag

Bij een omzettingsdatum van 1 augustus 2017 is de fiscale pensioenverplichting op die datum omgezet in een ODV. Uitgaande van een pensioenverplichting van € 300.000 verloopt de oprenting van de ODV als volgt:

Jaar

Periode 1-8 t/m 31-12

Periode 1-1 t/m 31-7

Totaal

2017-2018

5/12 x 0,059% x € 300.000
= € 73,75

7/12 x 0,060% x € 300.000
= € 105

€ 178,75

2018-2019

5/12 x 0,060% x € 300.178,75
= € 75,04

7/12 x 0,269% x € 300.178,75
= € 471,03

€ 546,07

2019-2020

5/12 x 0,269% x € 300.724,82
= € 337,06

7/12 x - 0,107% x € 300.724,82
= - € 187,70

€ 149,36

2020-2021

5/12 x -0,107% x € 300.874,18
= - € 134,14

7/12 x - 0,382% x € 300.874,18
= - € 670,45

-/-
€ 804,59

2021-2022

5/12 x - 0,382% x € 300.069,59
= - € 477,61

Rentevoet nog onbekend

 


De rente wordt altijd achteraf op de omzettingsverjaardag bijgeschreven.  Dit resulteert in de volgde ODV-saldi:

Jaar

ODV-saldo omzettingsverjaardag 1/8

ODV-saldo ultimo jaar

2017

€ 300.000

€ 300.000

2018

€ 300.178,75

€ 300.178,75

2019

€ 300.724,82

€ 300.724,82

2020

€ 300.874,18

€ 300.874,18

2021

€ 300.069,59

€ 300.069,59


In het kalenderjaar waarin de ODV-termijnen ingaan, moet het ODV-saldo vanaf de laatst vastgestelde omzettingsverjaardag eerst worden opgerent tot de ingangsdatum van de eerste termijn. Hierover meer in deel 2.

Oprenting per balansdatum einde boekjaar

In deze variant wordt vanaf de omzettingsdatum telkens op de balansdatum aan het einde van het boekjaar rente bijgeschreven. 

Uitgaande van een balansdatum einde boekjaar van 31-12, wordt dus in het omzettingsjaar eerst pro rata rente bijgeschreven over de periode omzettingsdatum t/m 31-12 en daarna telkens over het volledige kalenderjaar, zodat per oprentingsperiode maar één oprentingspercentage nodig is, dat gelijk is aan het rekenkundig gemiddelde u-rendement van het voorafgaande kalenderjaar.

Als sprake is van een gebroken boekjaar geldt in feite dezelfde systematiek. De rente wordt aan het einde van het boekjaar bijgeschreven. Het verschil is echter dan nu wel (pro rata) met twee rentevoeten moet worden gerekend. Daarmee lijkt deze systematiek bij een gebroken boekjaar veel op de berekeningssystematiek van de omzettingsverjaardag.

Uitgaande van bovenstaande grondslagen levert dit voor de oprenting op balansdatum einde boekjaar het volgende beeld op.

Voorbeeld oprenting balansdatum einde boekjaar

Jaar

 Rente t/m 31-12

ODV-saldo 31-12

2017

5/12 x 0,059% x € 300.000 =
€ 73,75

€ 300.000 + € 73,75 =
€ 300.073,75

2018

0,060% x € 300.073,75 =
€ 180,04

€ 300.073,75 + € 180,04 =
€ 300.253,79

2019

0,269% x € 300.253,79 =
€ 807,68

€ 300.253,79 + € 807,68 =
€ 301.061,47

2020

-0,107% x € 301.061,47 =
- € 322,14

€ 301.061,47 - € 322,14 =
€ 300.739,33

2021

-0,382% € 300.739,33 =
- € 1.148,82

€ 300.739,33 - € 1.148,82 =
€ 299.590,51


In het boekjaar waarin de ODV-termijnen ingaan, moet het ODV-saldo aan het begin van het boekjaar eerst worden opgerent tot de ingangsdatum van de eerste termijn.

Misverstand

Een groot misverstand bij de oprenting van de ODV is de veronderstelling dat het ODV-saldo aan het einde van het boekjaar gelijk is aan het ODV-saldo aan het begin van het boekjaar vermeerderd met de rente. Deze ‘wetmatigheid’ geldt alleen als sprake is van de berekeningssystematiek balansdatum einde boekjaar, maar niet als gebruik wordt gemaakt van de berekeningssystematiek op basis van de omzettingsverjaardag en ook niet in de uitkeringsfase. Zo geldt dat bij een omzettingsdatum van 1 januari van jaar t de oprentingsperiode loopt van 1 januari van jaar t t/m 31 december van jaar t. De rente wordt echter pas op 1 januari van jaar t+1 bijgeschreven en komt dus niet tot uitdrukking in het ODV-saldo op 31-12 van jaar t.

Uitgaande van een fiscale pensioenverplichting bij omzetting in een ODV op 1 januari 2018, de keuze voor ‘omzettingsverjaardag’ en een ODV-saldo € 300.000 ontstaat dan het volgende beeld.

Jaar

ODV-saldo
01-01

 Rente t/m 31-12

ODV-saldo
31-12

2018

€ 300.000

 0,060% x € 300.000 = € 180

€ 300.000

2019

€ 300.180

 0,269% x € 300.180 = € 807,48

€ 300.180

2020

€ 300.987,48

-0,107% x € 300.253,79 = - € 322,06

€ 300.987,48

2021

€ 300.665,42

-0,382% € 300.665,42 = - € 1.148,54

€ 300.665,42

2022

€ 299.516,88

Nog onbekend

Nog onbekend

Fiscale winstbepaling

Voor de fiscale winstbepaling geldt dat alleen de rente die drukt op het desbetreffende boekjaar in aanmerking genomen mag worden.

ODV in de Jaarrekening

De Raad voor de Jaarverslaggeving (RJ) heeft in RJ-uiting 2017-8 aangegeven dat een oudedagsverplichting een verplichting jegens de DGA is, die voortvloeit uit de aan de DGA toegekende (afgestempelde) pensioenaanspraken. Dit impliceert volgens de RJ dat een oudedagsverplichting strikt genomen gewaardeerd moet worden tegen de contante waarde op basis van de marktrente per balansdatum van hoogwaardige ondernemingsobligaties. Die waarde is niet gelijk aan de fiscale boekwaarde. Omwille van de eenvoud en besparing van administratieve lasten heeft de RJ bepaald dat de oudedagsverplichting wordt gewaardeerd tegen de fiscale boekwaarde. Deze is gelijk aan de fiscale boekwaarde van de pensioenverplichting voor de vennootschapsbelasting (op het moment van omzetting in de ODV), opgerent volgens de hiervoor beschreven systematiek.

Conclusie

De berekening van de oprenting van de ODV in de uitstelfase is helemaal niet zo eenvoudig als het op het eerste gezicht lijkt. Het is juist complexer dan men denkt. Bovenal is het een nauwkeurig werkje, waarbij met verschillende aspecten (juiste berekeningswijze, rentevoet en duur van de uitstelfase) rekening gehouden moet worden. Bovendien heeft iedere DGA een andere geboortedatum, zodat elke berekening anders is.

ODV-robot

Wat is dan mooier om de oprenting van de ODV correct en volledig automatisch uit te (laten) voeren.

De ODV-robot neemt hierbij veel werk uit handen en zorgt voor een correcte waarde van het ODV-saldo aan het begin en aan het einde van het boekjaar en van de op het desbetreffende boekjaar drukkende rentelast. Daarnaast voorziet de ODV-robot ook in een signaalfunctie. In de uitstelfase attendeert de ODV-robot je erop dat de vroegst mogelijke ingangsdatum dan wel de uiterste ingangsdatum van de ODV-uitkeringen aanstaande is, zodat hiervoor adequate maatregelen getroffen kunnen worden. Last but not least exporteer je met een druk op de knop alle relevante berekeningsresultaten van elk dossier naar een totaaloverzicht voor een efficiënte verwerking ten behoeve van de jaarrekening en in de uitkeringsfase ten behoeve van de verloning.

Meer weten over de ODV-robot? Klik op bijgaande link. Wij helpen u graag verder!

Informatie

  • ODV Fiscaal
  • Maandag 22 maart 2021

KennisHub

KennisHub Pensioen- &
Life Event Advisering

  • Inspirerende Masterclasses
  • Praktijkgerichte Workshops
  • PE Artikelen & Casuistiek
  • Artikelen & Blogs
  • Stel je vraag
  • PE-geaccrediteerd
  • Mix & Match
  • Jaarlijks PE-certificaat
  • 21 dagen op proef

€ 35 p/m

Volgende licenties: 20% korting Meer Informatie

Eerst aankijken? Word Free Member

  • Wekelijkse nieuwsbrief
  • Artikelen & Blogs
  • 5+ gratis vaktechniek artikelen p/m
  • Schrijf je in voor Masterclasses & Workshops
  • Toegang tot FinSourceOne

Gratis

Volgende Free Members: 100% korting Meer Informatie