Premium | FinSourceOne vaktechniek artikelen

AFM in “Onderzoeksrapport variabele uitkeringen” kritisch op productontwikkeling en keuzebegeleiding bij variabele pensioenproducten.

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft een “Onderzoeksrapport variabele uitkeringen” gepubliceerd. Uit dit onderzoek naar de Wet verbeterde premieregeling (Wvp) blijkt dat niet alle pensioenuitvoerders bij de ontwikkeling van variabele pensioenproducten voldoende rekening houden met de kenmerken en behoeften van deelnemers, zoals de risico’s die ze willen en kunnen nemen. Ook begeleiden ze deelnemers niet altijd goed bij de keuze tussen een variabele of een vastgestelde pensioenuitkering.

Omdat de Wvp veel elementen heeft, die terug zullen gaan komen in het nieuwe pensioenstelsel binnen de Wet Toekomst Pensioenen, bieden de uitkomsten van het rapport ook belangrijke lessen voor de inrichting van het nieuwe pensioenstelsel.

Op 1 september 2016 is de Wet verbeterde premieregeling (Wvp) in werking getreden. Deze wet maakt het voor pensioenaanbieders mogelijk om, naast vastgestelde pensioenuitkeringen, ook variabele uitkeringen aan te bieden. Deelnemers met een premie- of kapitaalovereenkomst krijgen rond de pensioendatum de keuze tussen een vaste of variabele pensioenuitkering. De Wvp is onder andere geïntroduceerd om deelnemers minder afhankelijk te laten zijn van één rentestand op pensioendatum voor aankoop van de levenslange uitkering. De mogelijkheid om na de pensioendatum door te beleggen maakt het pensioen minder afhankelijk van de actuele marktrente op de pensioendatum.

De AFM ziet de mogelijkheid om op pensioendatum een variabele uitkering aan te kopen als een positieve toevoeging aan het Nederlandse pensioenstelsel. Naar aanleiding van verschillende onderzoeken die de AFM heeft uitgevoerd, ziet zij echter ook risico’s in het aanbod, de vormgeving, de informatieverstrekking en begeleiding bij variabele uitkeringen. In het “Onderzoeksrapport variabele uitkeringen” zet de AFM haar bevindingen uiteen en doet enkele aanbevelingen richting pensioenaanbieders.

De volgende aandachtspunten komen in het onderzoeksrapport aan bod:

  1. Beter inzicht in de kenmerken, wensen en behoeften van deelnemers nodig
  2. Keuzebegeleiding bij variabele pensioenuitkeringen moet beter
  3. Digitale keuzeomgeving kan deelnemer helpen met complexe keuzes
  4. Communicatie bij verlaging van de uitkering moet eerder
  5. Onderzoeksuitkomsten relevant voor nieuwe pensioenstelsel 

Ad 1. Inzicht in de kenmerken, wensen en behoeften van deelnemers

Volgens de AFM wordt bij de ontwikkeling van de variabele uitkering onvoldoende rekening gehouden met de kenmerken, wensen en behoeften de deelnemers.

In het nieuwe pensioenstelsel wordt de variabele uitkering het uitgangspunt. Deelnemers kunnen niet kiezen welke mate van risico zij na pensionering willen lopen binnen hun variabele uitkering. Er is één beleggingsbeleid dat voor alle deelnemersgroepen geldt, terwijl niet alle deelnemers dezelfde mate van risico op fluctuaties in hun uitkering kunnen en willen dragen. Daarom moet de deelnemerspopulatie zorgvuldig in kaart gebracht worden en een daarbij passende regeling worden ontwikkeld, die aansluit bij de kenmerken wensen en van deze deelnemerspopulatie. 

Ad 2. Keuzebegeleiding

De AFM constateert dat de keuzebegeleiding nog veel te wensen overlaat en komt met een aantal concrete aanbevelingen:

  • Beoordeel of de informatie (risico’s en gevolgen) voldoende volledig, duidelijk en evenwichtig is voor deelnemers om een weloverwogen keuze te kunnen maken
  • Benoem relevante voor- én nadelen van de verschillende keuzes en zet deze af tegen koopkracht en verwachte schommelingen in de pensioenen
  • Maak inzichtelijk voor welk gedeelte van het pensioen de (voorlopige) keuze wordt gemaakt en wijs de deelnemer erop dat hierbij ook andere inkomstenbronnen in aanmerking genomen kunnen worden
  • Zorg dat de deelnemer de verschillende keuzes goed kan doorgronden (door scenario’s of door het op een andere manier visueel inzichtelijk maken van de gevolgen)
  • Geef de deelnemer voldoende informatie om een keuze te maken. Dit kan ook op gelaagde wijze
  • Vraag de voorlopige keuze expliciet uit en maak voor de deelnemers duidelijk dat er verschil is tussen lifecyclebeleggen in de opbouwfase en de voorlopige keuze tussen een vastgestelde en variabele uitkering
  • Maak duidelijk wat het verschil is tussen de voorlopige en definitieve keuze en wat de impact van de voorlopige keuze op de definitieve keuze kan hebben
  • Zorg voor zo weinig mogelijk drempels om de keuze te maken door een bij doelgroep passende vorm van communicatie
  • Maak duidelijk welke stappen gezet moeten worden bij ‘shoppen’ (opvragen en beoordelen van offertes en indien nodig het inschakelen van een financieel adviseur) 

Ad 3. Digitale keuzeomgeving 

De verschillende aanbevelingen kunnen door middel van de inrichting van een digitale keuzeomgeving bijdragen aan een verbetering van de keuzebegeleiding. 

Ad 4. Communicatie bij verlaging pensioenuitkering

Kenmerk van een variabele uitkering is dat deze hoger, maar ook aanzienlijk lager kan uitvallen. In het laatste geval zou het beter zijn als gepensioneerden hierover eerder geïnformeerd worden. Nu krijgen ze deze informatie pas nadat die al is doorgevoerd. Dan wordt het lastig om het bestedingspatroon aan te passen of andere acties te ondernemen. 

Ad 5. Onderzoeksuitkomsten nieuwe pensioenstelsel

In het Onderzoeksrapport variabele uitkeringen zijn de door de AFM uitgevoerde onderzoeken naar de variabele uitkering conform de Wet verbeterde premieregeling (Wvp) samengebracht en geanalyseerd. Het onderzoek naar de ontwikkeling van variabele pensioenen door pensioenfondsen is nieuw. Aangezien de Wvp veel elementen bevat die ook in het nieuwe pensioenstelsel terugkomen, kunnen de uitkomsten van het rapport een belangrijke bijdrage leveren aan het inrichten van het nieuwe pensioenstelsel.

De AFM roept pensioenaanbieders op om tijdens de transitiefase, en in het nieuwe

pensioenstelsel, bij de ontwikkeling van variabele uitkeringen rekening te houden met de aanbevelingen uit het onderzoeksrapport. De AFM verwacht bovendien van pensioenaanbieders dat zij een keuzeomgeving inrichten waarmee zij hun deelnemers op adequate wijze begeleiden en inzicht geven in de gevolgen van (stapeling van) keuzes en dat bij de ontwikkeling van de regeling rekening gehouden wordt met de kenmerken van de deelnemerspopulatie.

Informatie

  • Pensioen
  • EQF 6
  • Dinsdag 4 mei 2021
Premium | FinsourceOne vaktechniek artikelen

Je eerste 2 Premium vaktechniek artikelen voor deze maand zijn op.

Meer premium artikelen lezen?
Word dan Member!

Bekijk de Memberships