Artikel De Telegraaf: Solidariteit - deel 1

Jong en oud op ramkoers in debat over aow-stelsel

Edwin van der Schoot

TILBURG — Samen streden Nederlanders eeuwenlang tegen het water, solidariteit is daarmee praktisch in de polder ontstaan. Het bracht ons de Gouden eeuw, maar ook allerlei collectieve voorzieningen als de aow. Gepensioneerden, oudere en jongere werknemers staan echter tegenwoordig lijnrecht tegenover elkaar. Het lijkt ieder voor zich. Deel één uit een serie verhalen over solidariteit en ons pensioen: de aow.

De werkenden in Nederland vullen het aow-reservoir aan de ene kant, de gepensioneerden legen het reservoir gelijktijdig aan de andere kant. U betaalt dus niet voor uw eigen aow, maar voor dat van voorgaande generaties. Dit omslagstelsel, waar ouderen jongeren graag aan houden, staat onder druk. Want wie garandeert dat de volgende generatie de jongeren van vandaag op hun beurt van aow wil voorzien?

Lange tijd was de groep werkenden in ons land groter dan de groep gepensioneerden. De verklaring hiervoor was simpel: mensen kregen veel kinderen, en werden minder oud dan tegenwoordig. Dit eindigde na de Tweede wereldoorlog: Na een enorme geboortegolf in de jaren 1946-1955 nam het aantal geboorten rap af. Gevolg: de grootste generatie die ons land ooit gezien heeft, de babyboomers, wordt gevolgd door veel kleinere generaties. De reden dat jongeren zich zorgen moeten maken is dan ook evident: In 2020 zal het aantal gepensioneerden voor het eerst groter worden dan het totaal aantal werkenden bij elkaar, omdat de enorme golf babyboomers dan met pensioen is. Dan komt de toevoer van het aow reservoir serieus onder druk te staan.
Om de aow te betalen, steeg de premie die de werkenden voor de gepensioneerden moesten opbrengen aan de lopende band. Bedroeg de aow premie in 1957 nog 1%, inmiddels is die 17,9% van het bruto loon. Overheidsingrijpen voorkomt voor de jongeren gelukkig een verder stijgen.

Ondanks de hoge premie, namen opbrengsten uit de aow-premie af van 18,2 miljard euro in 2003, naar 17,5 in 2008. De uitgaven aan AOW zullen tot 2040 daarentegen stijgen naar 43 miljard euro.

Volgens Theo Gommer, partner bij pensioenburo Akkermans & Partners te Tilburg en vele anderen met hem, is het voor jongeren onverstandig louter op de aow te vertrouwen. „De vraag is hoe de aow er over dertig of veertig jaar precies uit ziet, maar een vetpot zal het sowieso niet zijn.” Volgens Gommer moeten jongeren dan ook nu al maatregelen nemen en zelf verantwoordelijkheid voor hun (aanvullend) pensioen nemen. Al was het maar door af en toe wat te sparen.

Fiscalisering
Er gaan stemmen op om de aow-premie af te schaffen, en de aow geheel uit belastingopbrengst te betalen. Fiscalisering heet dat. Hiermee zouden dus niet alleen de werkenden, maar ook de belastingbetalende ouderen voor de stijgende kosten van de aow opdraaien.

De groep die vanaf 2007 met pensioen gaat, is de eerste groep die over de volledige termijn premie heeft betaald, sinds 1957. Het is hen die historisch gezien het langst premie hebben betaald een gruwel ook na pensionering nog te moeten doorbetalen.

Bij velen onbekend, is het feit dat het aow tekort, dat in de toekomst zal blijven oplopen, nu al wordt aangevuld door de belastingbetaler, zowel jong als oud. Feitelijk is de aow dus al deels gefiscaliseerd. Waarbij dan wel weer moet worden opgemerkt dat werkenden nog altijd veel meer belasting in het laatje brengen dan gepensioneerden.

Voor jongeren dreigt volgens Gommer in deze discussie nog een heel ander probleem. „De babyboomgeneratie is relatief rijk, omdat velen de enorme waardestijging van hun huis hebben meegemaakt, en heeft bovendien binnenkort een zondvloed aan vrije tijd. Ook hebben ze nog veel contacten in de top van het bedrijfsleven en de politiek. Het gedachtegoed van de ouderenpartijen die recentelijk leken te zijn uitgestorven, zal herboren worden, al dan niet ingekapseld in de bestaande politieke partijen. Deze generatie zal er vervolgens alles aan doen om haar belangen te verdedigen. Jongeren zullen zich ook in de politieke arena flink moeten weren, want alleen al de omvang van de groep babyboomers (en hun hoeveelheid stemmen) is een machtig wapen, waarmee ze jongeren onder de voet kunnen lopen.”

Cruciale vraag dan zal zijn: wat is er nog over van de solidariteit uit het flowerpower-tijdperk?
Reageren of een vraag over uw pensioen te stellen? email naar pensioenvraag@overgeld.nl

Informatie

  • Pensioen Algemeen
  • Donderdag 26 maart 2015