Artikel FD Selections: Oud & Nieuw deel I

Zo rond de jaarwisseling is het goed om eens even terug te blikken én natuurlijk ook vooruit te kijken. Eerst ga ik 2009 maar eens ‘beoordelen’.

2009 stond natuurlijk in het teken van de economische crisis. Tot 1 april was er alleen maar aandacht voor herstelplannen bij met name de pensioenfondsen. Omdat de rente niet verder is weggezakt en de aandelenkoersen het in 2009 goed hebben gedaan is de ‘optische’ schade beperkt gebleven. Of niet toch (een deel van) het vertrouwen in pensioenland door de werknemers is verloren gegaan, zal de komende jaren moeten blijken. Dát niet per direct de rekenregels hoeven te worden aangepast nu voor het eerst de ‘hardheid’ van het systeem is getest, is mijns inziens wel bewezen. Of – op langere termijn – niet nog eens kritisch naar het FTK moet worden gekeken is wat anders. Of je nu de ‘rentecomponent’ minder volatiel laat zijn, of ‘minder in paniek raakt’ áls een fonds onder de 100% dekkingsgraad komt is volgens mij daarbij om het even.

Wel is duidelijk geworden dat ook een ‘zeer robuust’ pensioensysteem zoals Nederland heeft, toch ook z’n zwakke plekken heeft. Mijn conclusie is dat dat niet zo erg is, mits het maar (beter) gecommuniceerd wordt. Het managen van (te hoge) verwachtingen van gepensioneerden zal een belangrijk item worden de komende jaren. De mythe van de 70%-norm, het nabestaandenpensioen en de indexatie zijn hierbij de 3 belangrijkste items. Los van de kritiek op het indexatielabel zelf (laten we eerlijk zijn, dit had toch met kleurtjes gemoeten!), is dit label mijns inziens juist in deze tijd van groot belang en dus terecht vanaf 2010 verplicht!

Vervolgens is de AOW-verhoging natuurlijk hét feit van 2009. Een zeer belangwekkende ‘kanteling’ van het systeem. Niet langer ligt de nadruk op zo snel mogelijk voor 65 stoppen met werken (het afschaffing van Vut/prepensioen bij de Wet VPL) heeft dit natuurlijk al in gang gezet, maar het zo lang mogelijk proberen door te gaan is de basis. Dat de discussie over de positie van de ouderen nu echt gaat losbarsten, mag duidelijk zijn. In de driehoek Kabinet/ouderen/werkgevers zal nog een stevig robbertje gevochten moeten worden. Minister Donner ‘zet ouderen immers weg’ als ‘oud, lastig, minder produktief en dus te duur’. Gepensioneerden eisen een belangrijkere rol op in het bestuur van pensioenfondsen. En werkgevers zullen – nadat de crisis is weggeëbd en ze weer echt behoefte hebben aan goed en meer personeel – ‘ouderenbeleid op de werkvloer’ opnieuw moeten uitvinden. Dit betekent dat ook het pensioensysteem vanuit dat oogpunt hernieuwd moet worden bekeken. Hoe om te gaan met 65+-ers die een werkgever voor 1 of 2 jaar in dienst neemt? Denkt u aan de ‘extra’ kosten van een eventuele waardeoverdracht? Of waardeoverdracht blijft bestaan is nog steeds de vraag. De STAR komt daarover in 2010 met een rapport. Ik zou zeggen dat dit natuurlijk moet blijven bestaan – misschien zelfs een verplichting tot waardeoverdracht! -, maar dan moet er wel een oplossing komen voor de problemen die dit financieel bij werkgevers veroorzaakt.

Tot slot nog een kritisch noot van Minister Donner over Governance en medezeggenschap bij pensioenfondsen. Even ‘kort door de bocht’ samengevat: het aantal ‘organen’ bij een fonds moet verminderen, de rol van gepensioneerden moet groter, intern toezicht moet zwaarder en de professionaliteit moet omhoog. In 2010 wordt hierover een meer-models ei gelegd.

Volgende week: wat brengt 2010 ons!

Informatie

  • Pensioen Algemeen
  • Donderdag 26 maart 2015