Artikel Overgeld.nl: Van wie is ons pensioenvermogen?

Wederom gezien de reacties op mijn vorige column, wil ik deze keer een tweetal zaken bespreken. Hoe zit het nu echt met ons gigantische pensioenvermogen en van wie is het nu eigenlijk. De reden hiervoor is tweeledig. Vaak hoor en lees ik dat we nog nooit zoveel pensioenvermogen hebben gehad als nu – dat klopt – en dat iedereen vindt dat hij/zij er recht op heeft en dan vooral véél recht!

Allereerst de omvang van ons pensioenvermogen. Dat is nog nooit zo hoog geweest. Maar, dat zegt uiteraard niets. Het gaat erom om in hoeverre het pensioenvermogen voldoende is om de pensioenen die toegezegd zijn te financieren. Daarvoor zijn een aantal zaken van belang om te weten. Allereerst is het pensioenvermogen van ‘iedereen’, dus zowel van de gepensioneerde, de oudere werknemers, maar ook de jonge werknemer heeft premie betaald en dus ‘recht’ op zijn/haar deel. Op basis van de huidige marktrente – en die is inderdaad laag – wordt berekend of het geld dat we hebben voldoende is om de toegezegde pensioenen uit te keren. Morgen, maar ook over 70 jaar! Immers, de premie van een 21-jarige levert voor hem/haar pensioen op tegen de tijd dat hij/zij 90 is. Het is natuurlijk niet goed mogelijk om nauwkeurig in te schatten – rendementen uit het verleden geven immers geen garantie voor de toekomst – hoeveel we echt nodig hebben.
Daarom moet er een realistische keus gemaakt worden welk rendement het pensioengeld zal opleveren. De – democratisch - wettelijke keus die daarvoor is gemaakt, is om daarvoor uit te gaan van een risico-vrij rendement, zeg maar veilige obligaties.

Daarbij is verder van belang dat we steeds ouder worden. Dat betekent dat een werknemer in 1996 wel premie heeft betaald, maar ‘slechts’ voldoende voor een pensioen tot ongeveer 80 jaar. Nu blijkt dat we ouder worden, het CBS heeft juist bevestigd dat mannen na 65 jaar 83 worden – waarvan 14 in goede gezondheid – en vrouwen zelfs nog 21 jaar leven, moet dus eigenlijk 3 jaar pensioen uit dat meerdere rendement (dan risico-vrij) gehaald worden!

Daarnaast heeft ook een pensioenfonds kosten, zullen risico’s – juist omdat niet risicovrij belegd wordt – afgedekt moeten worden en is het streven om te corrigeren voor inflatie.
Ook de opmerkingen dat pensioenfondsen 6/7/8% rendement maken kloppen dus wel, maar zeggen nog niets of op basis van de (lage) rekenrente die pensioenfondsen hanteren er voldoende in de pot zit.

Dan de opmerkingen van velen dat ze ‘altijd’ premie hebben betaald en dus ‘recht’ hebben op het beloofde pensioen. Zoals hierboven aangegeven is het maar de vraag of er wel voldoende premie is betaald gezien de stijgende levensverwachting. Daarnaast is het de vraag of altijd pensioen is opgebouwd. Vroeger was het echt niet gebruikelijk om voor 25 jaar te beginnen met pensioenopbouw. Laat staan alle andere pensioenbreuken die iemand heeft opgelopen. Het kan ‘jongeren’ daarbij niet worden verweten dat ‘ouderen’ niet zelf eerder hebben ingegrepen gezien de stijgende levensverwachting en het feit dat niet altijd pensioen werd opgebouwd. Dan hadden die ‘ouderen’ zelf maar kritischer moeten zijn.

Dat tot slot minder dan 45 à 50 jaar werken voor een ‘goed’ pensioen misschien altijd gebruikelijk was, laat onverlet dat dat niet meer zo is. Eenvoudigweg omdat het niet betaald kan worden. Iedereen vindt misschien dat ‘anderen’ maar voor hem/haar moeten betalen – onder de noemer solidariteit -, maar ja, als iedereen dat vindt, dan werkt ook dat niet!
Kortom, er is echt wat aan de hand in pensioenland. We hebben veel pensioenvermogen, maar helaas niet genoeg. Omdat het pensioenvermogen van iedereen is, moeten we er zuinig op zijn. Daar hoort ook afstempelen bij, of dat nu leuk is of niet. Daarnaast verandert de maatschappij, solidariteit is en blijft een vaag begrip – iedereen is voor als het hem/haar maar wat oplevert – en vroeg met pensioen kan alleen nog als je langdurig bereid bent veel te sparen en dus nu ‘arm’ te leven. Als je dat niet kunt of wilt, dan ga je – in de nabije toekomst – tussen 65 en 70 jaar met een matig pensioen, reken op maximaal 40 à 45% van je salaris, naar huis.

Langer doorwerken – in deeltijd – is gewoon een must, dat betekent langer sparen en minder uitkeren en is dus dé oplossing.

Of er voldoende banen zijn is dan uiteraard een groot probleem maar heeft niets te maken met de verdeling van ons pensioenvermogen. De komende jaren verdwijnen normaliter hele grote groepen babyboomers van de arbeidsmarkt, dus wellicht dat ook die oplossing vanzelf komt!

Tot slot. Alle ‘persoonlijke’ aantijgingen en opmerkingen kan ik wel waarderen. Dat is het gevolg van ‘scherp’ schrijven. Maar, het gaat niet om mij of mijn pensioen, het gaat om úw pensioen. Ik informeer u dus objectief en deskundig. Doet u uw voordeel er mee!

Hebt u vragen over (uw) pensioen? Stelt u ze dan gerust via www.pensioenSOS.nl  

De volgende keer is wellicht uw eerste reactie: Waarom hebben ze dit allemaal niet eerder verteld?!

mr Theo Gommer MPLA is partner bij Akkermans & Partners Legal & Advice te Tilburg, waar hij tevens directeur van het Wetenschappelijk Bureau is. Daarnaast is hij advocaat bij Gommer & Partners Pensioen Advocaten en voorzitter van de Nederlandse Orde van PensioenDeskundigen.

Informatie

  • Pensioen Algemeen
  • Donderdag 26 maart 2015