Artikel Rendement: Verhoging pensioenleeftijd!

Inleiding
Met ingang van 2014 wordt de reguliere pensioenleeftijd verhoogd van 65 jaar 67 jaar. Dat betekent nogal wat. Niet alleen moet u langer doorwerken, maar het heeft natuurlijk ook gevolgen voor de pensioenregeling zelf, de financiering, wat te doen met uw opgebouwde pensioen – dat immers wel op 65 jaar staat - en de vraag móet ik doorwerken tot 67 jaar?
Middels 4 vragen zal ik dat beantwoorden.

Welke gevolgen heeft dit voor de hoogte van premies en uitkeringen?
In theorie betekent de verhoging van de pensioenleeftijd dat u later met pensioen gaat, maar wel 2 jaar langer pensioen opbouwt. Het opbouwpercentage blijft namelijk gelijk en u blijft gewoon vanaf 21 jaar pensioen opbouwen. Dat is dus eigenlijk goed nieuws. U bouwt meer pensioen op, en omdat het pensioen 2 jaar korter hoeft te worden uitgekeerd, wordt de pensioenpremie lager. Zou u denken althans.
Helaas, is de praktijk anders. Omdat we steeds ouder worden, dat is immers ook de belangrijkste reden om de pensioenleeftijd te verhogen, en omdat de rendementen die met het pensioengeld behaald worden tegenvallen, zal de praktijk betekenen dat de pensioenpremie omhoog gaat! Gemiddeld wordt nu zo’n beetje 15 à 20% van de loonsom aan pensioenpremie betaald, dat zal, willen we hetzelfde – of zelfs meer – pensioen krijgen, dan oplopen naar 25 à 30% (zie hier meer over bij het antwoord op de vraag: Wat moet de werkgever ervoor regelen).

Wat merkt de werknemer in de praktijk van deze verhoging?
Dat hij of dus 2 jaar later met pensioen gaat, of als hij eerder gaat, minder pensioen krijgt. Nu is het wel zo dat iedereen die in 2014 vlak voor de pensioendatum zit, natuurlijk al heel veel pensioen heeft opgebouwd ‘gericht’ op 65 jaar. Het effect voor ouderen zal dus marginaal zijn. Of ze moeten voor hetzelfde pensioen (als in de huidige situatie op 65 jaar) een paar maanden langer doorwerken, of ze krijgen vanaf 65 jaar wat minder. Voor jongeren geldt het omgekeerde, die moeten voor hetzelfde pensioen tot bijvoorbeeld 66 jaar en 8 maanden werken, of krijgen vanaf 67 jaar zoals aangegeven meer (dan op 65 jaar, immers ze werken 2 jaar langer) of ze krijgen op 65 jaar fors minder. Ieder jaar eerder stoppen ‘kost’ ongeveer 8% pensioen.

Wat moet de werkgever ervoor regelen?
De werkgever moet de pensioenregeling aanpassen. Normaal gesproken zal in de pensioenregeling staan dat de werkgever ‘zich mag verschuilen’ achter de wet. Dus zonder toestemming van de werknemer de pensioenregeling mag aanpassen. Staat dat er niet in, dan kunnen de werknemers compensatie eisen. Of dat in de huidige economische tijd verstandig is laat ik aan uzelf over! Daarnaast is hij verplicht om u tot het bereiken van de AOW-leeftijd in dienst te houden. Maar als de AOW-leeftijd niet gelijk is aan de pensioenleeftijd, kunt u dus ‘verplicht’ worden uw pensioen eerder dan 67 jaar op te nemen. Dat klinkt een beetje raar maar dit wordt veroorzaakt door de keuze van de overheid om de AOW-leeftijd en de pensioenleeftijd niet aan elkaar te koppelen. Immers, de AOW-leeftijd gaat pas in 2020 naar 66 en in 2025 naar 67, terwijl de pensioenleeftijd al in 2014 op 67 jaar wordt gesteld. En omdat de wettelijk toegestane ontslagleeftijd is gekoppeld aan de AOW-leeftijd, kan de werkgever u dus ontslaan voordat uw volledige pensioen is opgebouwd. Dat betekent dan ook dat alle arbeidsovereenkomsten (en CAO’s) hierop aangepast moeten worden. Nu staat immers in vrijwel alle CAO’s dat de ontslagleeftijd 65 jaar is. Dat verandert vanaf 2020.

Van groot belang hierbij is verder dat de werkgevers in het Pensioenakkoord hebben bedongen dat ze niet meer premie gaan betalen dan nu, dus ongeveer die 15 à 20% van de loonsom. Omdat ik hierboven heb aangegeven dat als gevolg van langer leven en tegenvallende rendementen de pensioenpremie omhoog zal moeten gaan, betekent deze afspraak dat het gevolg niet alleen is dat u tot 67 jaar (en dat zal na 2030 echt naar 68, 69 etc. gaan) moet werken, maar dat het pensioen gewoon uiteindelijk lager wordt.
Tenzij de werknemers natuurlijk bereid zijn om meer premie te betalen maar dat zie ik niet snel gebeuren. Immers, de hele vrijdag werken voor je pensioen, ok, maar ook nog de donderdagmiddag??

Wat is precies het verschil tussen de pensioenleeftijd en de pensioenrichtleeftijd?
Eigenlijk niet zoveel. Het begrip pensioen’richt’leeftijd bestaat formeel niet eens. Wat er mee bedoeld wordt, is het volgende. In de nieuwe situatie bouwt u dus pensioen op ‘gericht’ op 67 jaar. Maar, de wet biedt u de mogelijkheid om eerder of later met pensioen te gaan. Gaat u op 65 jaar, of nog eerder, dan krijgt u natuurlijk (aanzienlijk) minder. U hebt dan minder opbouwjaren, uw pensioengeld heeft minder lang kunnen renderen en u moet langer uitkeren. Als u later wilt gaan, u mag uw pensioen uitstellen tot maximaal 70 jaar. Dat zal natuurlijk 67 + 5, dus 72 jaar worden. Omdat u dan meer opbouwjaren hebt, uw pensioengeld langer rendeert en u korter hoeft uit te keren, krijgt u meer pensioen. Globaal scheelt dat 8% per jaar meer of minder.
Wel is het zo dat u uw pensioen alleen mag uitstellen als u ook doorwerkt. Werkt u parttime door, dan moet uw pensioen ook parttime ingaan.

Conclusie
De verhoging van de pensioenleeftijd betekent nogal wat. Met het PensioenAkkoord is er een volledig andere kijk op pensioen gekomen. Het doel is niet meer: ‘zo hard mogelijk werken, om zo vroeg mogelijk volledig met pensioen te gaan’, maar het doel moet zijn: wel (hard) werken, maar proberen om eerder, bijvoorbeeld vanaf 60 jaar, parttime te gaan werken – en dus ook parttime met pensioen – en dat zo lang mogelijk, bijvoorbeeld tot 70 jaar vol te houden, zodat u vanaf 67 jaar nog minimaal 2 dagen in de week werkt. En misschien moet u die 2 à 3 dagen wel zo lang mogelijk volhouden, tot 75 of 80 jaar!
Verder zit er nog een gemeen addertje onder het nieuwe pensioengras. Als u vanaf 2014 pensioen gaat opbouwen om vanaf 67 jaar bijvoorbeeld € 10.000 per jaar te krijgen, dan is het gevolg dat als we steeds ouder worden, u dat pensioen dan niet vanaf 67 maar vanaf 68, of 69 etc. krijgt. Met andere woorden, het pensioen wordt automatisch uitgesteld naarmate we langer leven. Daar komt nog bovenop dat als de rendementen tegenvallen die met het pensioenvermogen worden behaald, u niet € 10.000 vanaf 67 jaar krijgt, maar € 9.000 vanaf 69. Uw pensioenuitkering is dus niet meer zeker qua hoogte maar wordt afhankelijk van de beleggingen van het pensioenfonds.
Dit lijkt niet zo leuk, maar bedenkt u dat dit eigenlijk gewoon het gevolg is van het feit dat we langer leven. En dat is toch heel positief! Kortom, de verhoging van de pensioenleeftijd brengt ons terug in de pensioenrealiteit. Die was en is (nog steeds) prima.

Theo Gommer, Akkermans & Partners, corporatepensions@akkermans.nl  

Informatie

  • Pensioen Algemeen
  • Donderdag 26 maart 2015