Premium | FinSourceOne vaktechniek artikelen

Bouwwerk is aanhorigheid: correctie afschrijving

De afschrijving op een pand vormt een kostenpost en leidt daardoor tot een lagere fiscale winst. Dit betekent een liquiditeitsvoordeel voor de ondernemer. In artikel 3.30a Wet IB 2001 is specifiek voor panden een afschrijvingsbeperking opgenomen. Deze beperking geldt ook voor aanhorigheden van een pand.

De Hoge Raad heeft op 13 maart 2020 naar aanleiding van een uitspraak van Hof Arnhem-Leeuwarden in een cassatieberoep geoordeeld wanneer een bouwwerk een aanhorigheid is.

Afschrijven op panden en de afschrijvingsbeperking

De hoofdregel voor het fiscaal afschrijven op een bedrijfsmiddel - zoals een pand - is verwoord in artikel 3.30 Wet IB 2001. In dit artikel is bepaald dat de aanschaffings- of voortbrengingskosten van een bedrijfsmiddel niet ineens ten laste van de winst mogen worden gebracht, maar dat deze moeten worden afgeschreven. Dit betekent, dat de aanschaffings- of voortbrengingskosten verdeeld moeten worden over de jaren waarin een bedrijfsmiddel gebruikswaarde heeft voor de bedrijfsuitoefening.

Artikel 3.30a Wet IB 2001 beperkt de hoofdregel van artikel 3.30 Wet IB 2001 voor wat betreft de afschrijving op panden. In artikel 3.30a lid 1 Wet IB 2001 is bepaald dat panden slechts tot de bodemwaarde mogen worden afgeschreven. Dit betekent, dat op een pand derhalve alleen kan worden afgeschreven indien de boekwaarde hoger is dan de bodemwaarde.

Voor panden, die in de onderneming worden gebruikt, geldt volgens artikel 3.30a lid 3 Wet IB 2001 als bodemwaarde 50% van de WOZ-waarde.

 

In artikel 3.30a lid 2 Wet IB 2001 is bepaald dat voor de afschrijving de onderdelen van een gebouw, de daarbij behorende ondergrond en aanhorigheden als één bedrijfsmiddel beschouwd. Dit betekent, dat als iets geen aanhorigheid is, daarop tot op de restwaarde volledig kan worden afgeschreven. Gaat het wel om een aanhorigheid, dan volgt de aanhorigheid het afschrijvingsregime van de desbetreffende onroerende zaak. 

 

In de agrarische sector is er regelmatig met de Belastingdienst discussie over de vraag of bepaalde opstallen aanhorigheden zijn. De Hoge Raad heeft naar aanleiding van een beroep in cassatie op een uitspraak van Hof Arnhem-Leeuwarden van 15 oktober 2019 (publicatie: 25 oktober 2019) uitspraak gedaan in een geschil waar het de vraag is of diverse opstallen van een agrarische onderneming aanhorigheden zijn in de zin van artikel 3.30a lid 2 Wet IB 2001.

Arrest Hoge Raad van 13 maart 2020

Casus

Belanghebbende exploiteert samen met haar echtgenoot en haar zoon een onderneming in de vorm van een maatschap. De activiteiten bestaan uit fokken en houden van melkvee, alsmede het telen van voederbieten, voedermais en overige gewassen.

Tot het ondernemingsvermogen behoren onder meer een ligboxenstal, een varkensstal, een wagenloods, een waterbroninstallatie, een waterbron, een mestsilo, een kuilvoeropslag, een mestplaat en erfverharding. Deze zijn alle bij elkaar op hetzelfde perceel gelegen.

Belanghebbende heeft ten laste van de fiscale winst afgeschreven op de mestsilo, de kuilvoeropslag, de mestplaat en de erfverharding.

 

Volgens de inspecteur zijn de mestsilo, de kuilvoeropslag, de mestplaat en de erfverharding aanhorigheden bij de bedrijfsgebouwen in de zin van artikel 3.30a lid 2 Wet IB 2001. Hij heeft de afschrijvingskosten van deze bouwwerken dan ook gecorrigeerd omdat de bodemwaarde (artikel 3.30a lid 3 Wet IB 2001) is bereikt.

Belanghebbende stelt zich echter op het standpunt dat sprake is van zelfstandige bedrijfsmiddelen die niet als gebouwen zijn aan te merken, met een eigen functie in het productieproces op grond waarvan geen afschrijvingsbeperking van toepassing is. De betreffende investeringen dienen eveneens niet te worden aangemerkt als aanhorigheden van een gebouw, omdat de bedrijfsmiddelen een volstrekt zelfstandige functie binnen de onderneming hebben. Die zelfstandige functie in het productieproces bestaat uit het ten dienste staan aan de productie van voer en melk. 

Tussen partijen is niet in geschil dat de mestsilo, de kuilvoeropslag, de mestplaat en de erfverharding bedrijfsmiddelen zijn die niet als onderdelen van de gebouwen zijn aan te merken.

Overwegingen en oordeel Hof Arnhem-Leeuwarden en Hoge Raad

Hof Arnhem-Leeuwarden leidt uit de wettekst en de wetsgeschiedenis af, dat voor de toepassing van artikel 3.30a Wet IB 2001 de aanhorigheden samen met het gebouw als één bedrijfsmiddel worden aangemerkt. Het is dan volgens het hof niet van belang of de aanhorigheid, afgezien van de toepassing van artikel 3.30a Wet IB 2001, al dan niet een zelfstandig bedrijfsmiddel is. In de wetsgeschiedenis worden bedrijfsmiddelen als garages en technische installaties genoemd als mogelijke aanhorigheden, maar ook een braakliggend terrein wordt als mogelijke aanhorigheid aangemerkt.

Het begrip aanhorigheid is voor artikel 3.30a Wet IB 2001 niet uitgewerkt, maar in de wetsgeschiedenis wordt wel verwezen naar artikel 3.111 Wet IB 2001. Voor het begrip aanhorigheid is voor de toepassing van het eigenwoningforfait van belang of de zaak bij het gebouw behoort, daarbij in gebruik is en daaraan dienstbaar is. Het hof ziet geen reden het begrip aanhorigheid voor de toepassing van artikel 3.30a Wet IB 2001 anders uit te leggen.

 

Belanghebbende gebruikt de activa als bedrijfsmiddelen binnen het agrarische bedrijf. De activa zijn alle bij elkaar gelegen op hetzelfde perceel. De erfverharding verbindt de overige activa met de gebouwen. Naar het oordeel van het hof behoren de activa bij deze gebouwen, zijn zij daarbij in gebruik en zijn zij daaraan dienstbaar. De inspecteur heeft de mestsilo, de kuilvoeropslag, de mestplaat en de erfverharding dan ook terecht als aanhorigheden aangemerkt.

Het hof oordeelt dat de door de inspecteur toegepaste correctie van de afschrijving dan ook juist is.

 

De Hoge Raad volgt het hof. Het beroep in cassatie van belanghebbende is ongegrond.

Informatie

  • VTVaktechniek
  • Fiscaal: Wet IB, Fiscaal: Wet Vpb
  • EQF 7
  • Dinsdag 24 maart 2020
Premium | FinsourceOne vaktechniek artikelen

Je eerste 2 Premium vaktechniek artikelen voor deze maand zijn op.

Meer premium artikelen lezen?
Word dan Member!

Bekijk de Memberships