Echtscheiding en de gevolgen voor uw pensioen

In de regel heeft een echtscheiding ook gevolgen voor uw pensioen. Als er geen bijzondere afspraken zijn gemaakt ten aanzien van pensioen dient bij een echtscheiding het pensioen te worden verdeeld. De ex-echtgeno(o)t(e) heeft in ieder geval recht op het tot het moment van echtscheiding opgebouwde partnerpensioen. Daarnaast kan de ex aanspraak maken op de helft van het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen.

Wet Verevening Pensioenrechten bij Scheiding (WVPS)

Op grond van de WVPS heeft de ex-echtgenote recht op de helft van het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen. Bij een salaris van 40.000,- en een opbouwpercentage van 1,75% per dienstjaar is na een huwelijk van 10 jaar € 7.000,- ouderdomspensioen opgebouwd. Dit pensioen dient te worden verdeeld. De ex heeft recht op de helft, dus € 3.500,-. Voor degene die dat pensioen moet afstaan betekent dat een aanzienlijke vermindering van het pensioen.

Het is mogelijk om afwijkende afspraken te maken in bijvoorbeeld de huwelijkse voorwaarden of het echtscheidingsconvenant. Meestal wordt dan opgenomen dat geen verdeling of verevening van het pensioen zal plaatsvinden.

De WVPS geldt niet voor samenwoners. Bij beëindiging van de samenleving wordt het pensioen in beginsel dus niet verdeeld. Het is wel mogelijk om het pensioen te verdelen, maar dan dient dat expliciet te worden afgesproken in de samenlevingsovereenkomst of de beeindigingsovereenkomst.

Pensioenwet

In de pensioenwet is ook een aantal bepalingen opgenomen over echtscheiding. Opvallend is dat in de Pensioenwet gehuwden en samenwoners worden gelijkgesteld, in tegenstelling tot de WVPS. Op grond van de pensioenwet heeft de ex recht op het tot het moment van scheiding opgebouwde partnerpensioen. De werknemer uit het eerder genoemde voorbeeld had een ouderdomspensioen opgebouwd van € 7.000,-. Dit diende te worden verdeeld bij helfte. Het opgebouwde partnerpensioen bedraagt € 4.900,-. Dit partnerpensioen komt volledig toe aan de ex. Dit wordt het bijzonder partnerpensioen genoemd.

Het is mogelijk om afstand te doen van het bijzonder partnerpensioen. Dit dient expliciet te worden opgenomen in de huwelijkse voorwaarden (of samenlevingsovereenkomst) of in het echtscheidingsconventant. In deze overeenkomst dient expliciet te worden verwezen naar het bijzonder partnerpensioen. Deze overeenkomst is pas rechtsgeldig als de uitvoerder (verzekeringsmaatschappij of pensioenfonds) akkoord is gegaan met de overeenkomst. In de praktijk wordt vaak overeengekomen dat er geen verdeling van pensioen zal plaatsvinden. Let dus goed op; dit heeft geen betrekking op het bijzonder partnerpensioen. Dat dient als hiervoor omschreven te worden overeengekomen.

Ik spreek regelmatig mensen die denken dat hun ex geen recht meer heeft op pensioen. Nadere bestudering van de stukken leert dan dat de ex geen recht heeft op ouderdomspensioen (verevening) maar wel op bijzonder partnerpensioen. Vaak is dat een teleurstelling, zeker als de werknemer weer een nieuwe partner heeft. Doordat de ex nog recht heeft op een stuk van het partnerpensioen krijgt de nieuwe partner minder partnerpensioen.

Pensioentekort door echtscheiding

Het pensioen dat toekomt aan de ex in het kader van een echtscheiding is niet meer in te halen. Toch zijn er in de praktijk vaak nog wel mogelijkheden om iets te doen aan het tekort dat is ontstaan.

De pensioenregeling in het voorbeeld gaat uit van een opbouwpercentage van 1,75%. Het is op grond van de wet mogelijk om 2% per dienstjaar op te bouwen. Indien na de scheiding het pensioen wordt verhoogd tot 2% per dienstjaar, kan het pensioen worden aangevuld met € 1.000,-. Hiermee is het tekort dus voor een deel weer ingehaald. De echtscheiding heeft in het voorbeeld betrekking op een periode van 10 jaar. In totaal wordt echter over 35 jaar pensioen opgebouwd. Indien de werknemer ook het pensioen over de overige 25 jaar gaat optimaliseren kan nog een extra pensioen worden opgebouwd van € 2.500,-. In totaal kan derhalve door optimalisatie € 3.500,- extra pensioen worden opgebouwd. In dit voorbeeld is dat exact het bedrag dat de werknemer aan diens ex heeft moeten meegeven.

Informatie

  • Pensioen Algemeen
  • Zaterdag 11 oktober 2008