Premium | FinSourceOne vaktechniek artikelen

Eenzijdig omzetten DK door geldgever toegestaan

In augustus 2019 heeft het Kifid in verschillende vergelijkbare zaken uitspraak gedaan. In elk van die gevallen heeft een klant met een consumptief doorlopend krediet een klacht tegen de kredietverstrekker ingediend, omdat de kredietverstrekker eenzijdig besloot de overeenkomst te wijzigen. Doel van die wijzigingen was om te zorgen dat het krediet (eerder) zou worden afgelost.

Zaken 561 en 577 tegen ABN AMRO

De eerste twee zaken (uitspraken 561 en 577, zie externe links) zijn aangespannen door klanten die bij ABN AMRO een consumptief Doorlopend Krediet (DK) hadden. Ze hoefden daarbij niets af te lossen en alleen rente te betalen. De bank biedt deze kredietvorm inmiddels niet meer aan. De bank schrijft klanten die dit product nog hebben aan, om de lening om te zetten naar een lening met een aflossingscomponent. De klant gaat hier niet op in, waarop de bank de kredietovereenkomst opzegt.


De klanten beklagen zich hierover en stellen dat de bank het contract niet eenzijdig kan opzeggen. Ze willen het aflossingsvrije DK ongewijzigd voortzetten.

Conclusie Kifid

Het Kifid stelt de bank in het gelijk: ze mogen de kredietovereenkomst eenzijdig opzeggen.


Het Kifid constateert allereerst dat op grond van de wet een opzegtermijn geldt voor de kredietverstrekker van twee maanden. Dit artikel geldt alleen als die opzegtermijn ook in de algemene voorwaarden staat. Dat is bij ABN AMRO het geval. Alleen als de eenzijdige opzegging niet redelijk of billijk is, kan een klant succesvol tegen deze opzegtermijn procederen. In deze gevallen is daar volgens het Kifid geen sprake van.

Extra afwegingen Kifid

De uitspraken van het Kifid zijn echter vooral interessant, omdat er extra afwegingen worden gemaakt.

Het Kifid stelt de kredietverstrekker in de volgende redeneringen te volgen:

  • Door een aflossingscomponent verplicht te stellen, gebruikt de klant het krediet niet langer dan strikt nodig is. Bovendien betaalt de klant minder rente door de aflossingen. Dat vindt de bank vanwege haar zorgplicht wenselijk
  • De AFM heeft banken al in 2017 verplicht om contact op te nemen met klanten met een aflossingsvrij krediet en hen een passende oplossing te bieden om deze kredieten aan te passen. Deze oproep van de AFM is ingegeven vanuit de politieke wens om schulden beter beheersbaar te houden
  • Een aflossingsvrij consumptief krediet voldoet niet meer aan de wensen en ontwikkelingen van de huidige tijd

Mede op grond van deze afwegingen, vindt het Kifid het gerechtvaardigd dat de bank eenzijdig overgaat tot het opzeggen van de kredieten. De bank heeft de klanten meer dan genoeg mogelijkheden gegeven om een voor hen acceptabel passend alternatief te bedenken voor de kredieten.

Zaak 590 tegen ING

Deze zaak is vergelijkbaar met de zaken tegen ABN AMRO. De oplossing die ING biedt, is echter anders. Bovendien is er in deze zaak geen sprake van eenzijdige opzegging, maar van een wijziging in het DK.


In dit geval is contractueel vastgelegd dat de klant 1,5% van het opgenomen krediet per maand betaalt. De ING heeft besloten de kredietvoorwaarden aan te passen, waardoor de klant vanaf dat moment 1,5% van de kredietlimiet per maand moet betalen.  Om te voorkomen dat de maandtermijn hoger wordt, verlaagt ING de kredietlimiet bovendien.

 

Ook in deze zaak noemt ING als argument dat de AFM druk heeft gezet op kredietverstrekkers om alternatieven aan te bieden aan klanten met een aflossingsvrij DK. Dat was voor ING een onvoorziene omstandigheid, op grond waarvan zij zich genoodzaakt zien de overeenkomst eenzijdig aan te passen. Er is hier geen sprake van een opzegging.

 

Ook in deze zaak volgt het Kifid de redenering van de ING. Het argument van de klant, dat de wijzigingen een ‘schijnoplossing’ is voor een niet-bestaand probleem, wijst het Kifid van de hand. De klant kan inderdaad nog steeds heropnames doen als de aflossing van 1,5% van de kredietlimiet hoger is dan 1,5% van het uitstaand saldo, maar hij moet daarvoor een extra handeling verrichten. Dat schaadt de klant niet zodanig, dat de door ING ingevoerde wijziging ongedaan moet worden gemaakt.

Steun in de rug VFN-gedragscode

De Kifid-uitspraken en uitleg daarvan zijn een steun in de rug voor de gewijzigde VFN-gedragscode (zie onze eerdere berichtgeving hierover).


Op 1 mei 2019 bestaande doorlopende kredieten moeten, onder bepaalde voorwaarden, geactualiseerd worden. Met deze actualisatie wordt een krediet aangepast aan de financiële situatie van de klant op dat moment en wordt ‘Lock Up-problematiek’ voorkomen. Ook geldt voor nieuwe DK’s dat deze geen langere looptijd mogen hebben dan 180 maanden.


Deze wijzigingen in de VFN-gedragscode hebben dezelfde motivatie als de argumenten die het Kifid noemt in bovenstaande uitspraken: de nieuwe tijdgeest is dat de mogelijkheden om te lenen mogen blijven bestaan, maar wel met het oog op toekomstige aflossing binnen een reële termijn.


Dit alles moet ertoe leiden dat er minder schuldproblematiek is onder Nederlandse huishoudens.

Informatie

  • Hypothecair Krediet, Consumptief Krediet
  • EQF 5
  • Donderdag 5 september 2019
Premium | FinsourceOne vaktechniek artikelen

Je eerste 2 Premium vaktechniek artikelen voor deze maand zijn op.

Meer premium artikelen lezen?
Word dan Member!

Bekijk de Memberships