Heeft beroep op vernietiging schenking een verlaging aanslag schenkbelasting tot gevolg?

Een neef krijgt van zijn oudtante een schenking van € 100.000. Nadat een aanslag schenkbelasting aan de neef is opgelegd, stellen de neef en de oudtante dat de schenking moet worden vernietigd, omdat sprake is van dwaling. Hof Den Bosch geeft na verwijzing door de Hoge Raad antwoord op de vraag of het beroep op vernietiging slechts is voorgewend.

Belanghebbende koopt in 2015 de woning van zijn oudtante. In de notariële akte van levering is een koopprijs van € 325.000 vermeld. De oudtante heeft belanghebbende toegezegd dat hij de woning voor € 225.000 kan kopen. Bij notariële akte schenkt zijn oudtante belanghebbende daarom een bedrag van € 100.000. In deze akte is bepaald dat de verschuldigde rechten en kosten voor rekening van belanghebbende komen.

Belanghebbende heeft van de schenking aangifte gedaan en daarbij geen beroep gedaan op een (bijzondere) vrijstelling.

Belanghebbende krijgt een aanslag schenkbelasting van € 27.409. Dit bedrag is veel meer dan belanghebbende en zijn oudtante hadden verwacht. Zij laten daarom de notaris een notariële akte van rectificatie van de schenking opstellen, waarin de schenking op grond van dwaling wordt omgezet in een lening. Deze lening scheldt de oudtante in 2017 kwijt.

Belanghebbende heeft verzocht om vermindering van de aanslag schenkbelasting omdat sprake is van dwaling. Volgens de Belastingdienst kan belanghebbende echter geen beroep doen op dwaling.

De Hoge Raad heeft op 10 januari 2020 in deze zaak geoordeeld, dat de vernietiging van een schenking wegens wederzijdse dwaling als bedoeld in artikel 6:228 lid 1 aanhef en letter c BW tot vermindering van de aanslag schenkbelasting op grond van artikel 53 lid 1 SW leidt, tenzij partijen het beroep op vernietiging van de schenking hebben voorgewend. De Hoge Raad verwijst de zaak daarom naar Hof Den Bosch om dit te onderzoeken.

Het hof stelt vast, dat niet meer in geschil is, dat belanghebbende en zijn oudtante wederzijds hebben gedwaald met betrekking tot de fiscale gevolgen van de schenking.

Het hof overweegt vervolgens, dat het aan de inspecteur is, om aannemelijk te maken dat het verzoek om vermindering berust op een oorzaak die slechts is voorgewend. In dat kader heeft de inspecteur gesteld, dat er ‘linksom of rechtsom’ sprake is van een schenking. De aanvankelijke schenking is volgens de inspecteur namelijk door de akte van rectificatie omgezet in een lening waarvan het zeker is dat die vervolgens zou worden kwijtgescholden.

Het hof oordeelt echter, dat door de akte van rectificatie de schenking civielrechtelijk met terugwerkende kracht is omgezet in een lening. Door de vernietiging van de schenking wordt deze geacht niet te hebben plaatsgevonden en is de € 100.000 ten titel van geldlening aan belanghebbende verstrekt. Door deze vernietiging heeft volgens het hof geen belaste schenking plaatsgevonden in 2015, maar een vrijgestelde schenking in 2017. Dat betekent niet, dat het bedrag van € 100.000 altijd de kwalificatie van schenking heeft gehad. Integendeel, pas in 2017 is het karakter van lening veranderd in het karakter van schenking.

Het hoger beroep van belanghebbende is dan ook gegrond.

Meer weten?
Wil je meer weten op het gebied van vermogensoverdracht (zoals schenken), dan kun je inschrijven voor de 2 uur durende virtuele Masterclass - Vermogensoverdracht: met de warme óf koude hand?. Deze Masterclass staat in het teken van ‘Schenken, Overlijden & Testamenten’.

Wil je alles in een breder perspectief weten over de onderwerpen van het huwelijksvermogensrecht (huwelijkse voorwaarden / beperkte gemeenschap) tot vermogensoverdracht, schrijf je dan in voor de Masterclass - Estate Planning: hoe laat ik mijn vermogen het best achter?. Na deze training ben je in staat om je kennis hierover toe te passen in de adviespraktijk.   

Permanente Educatie: al onze E-learnings, Masterclasses, Workshops en Vaardigheidstrainingen zijn geaccrediteerd voor Permanente Educatie.

Informatie

  • Fiscaal: Successiewet, Recht: Overig
  • Dinsdag 15 juni 2021