Premium | FinSourceOne vaktechniek artikelen

Leidraad afwikkeling beroepsziektezaken

Jaarlijks overlijden 4.100 (ex-)werknemers aan beroepsziekten, waarvan 3.000 door gebruik van gevaarlijke stoffen. Het aantal gevallen van arbeidsongeschiktheid of blijvende invaliditeit is aanzienlijk hoger. De afhandeling van beroepsziekteclaims is vaak problematisch. Niet altijd wordt de meest praktische volgorde van afhandeling gekozen. De Leidraad Afwikkeling Beroepsziektezaken wil een efficiëntere en eenvoudiger claimbehandeling stimuleren met als basishouding: openheid en vertrouwen. Strategie is om hierbij het hiervoor ontwikkelde stappenplan zoveel mogelijk te gebruiken. Gebruikmaking van de Leidraad is op vrijwillige basis.

Bijzondere problematiek beroepsziektezaken

De vraag of de werkgever aansprakelijk is, is bij beroepsziektezaken niet eenvoudig te beantwoorden. Op grond van artikel 7:658 BW moet de werknemer financiële schade bewijzen als gevolg van een ziekte, die het gevolg is van de werkomstandigheden. Als dit bewezen kan worden is de werkgever aansprakelijk op basis van een vermoeden van schuld. Hij kan zich vrijpleiten (disculperen) door aan te tonen dat hem niets te verwijten valt.

In de praktijk betekent dit dat de werkgever moet bewijzen dat hij aan de redelijkerwijs van hem te verwachten zorgplicht heeft voldaan. Vaak komt dit bewijs pas in een later stadium. Er zijn dan al kosten gemaakt. Als er aan de zorgplicht is voldaan vervalt de basis voor een claim. De werkgever is dan niet aansprakelijk.

Er is bijvoorbeeld geen aansprakelijkheid voor bepaalde gevolgen van het werken met asbest dat plaatsvond vóór februari 1969. Pas vanaf dit tijdstip waren deze gevolgen voldoende bekend en mocht van de werkgever de nodige zorg worden verwacht. In theorie kan aansprakelijkheid ook worden uitgesloten bij opzet of grove schuld van de werknemer. In de praktijk valt dit maar zelden met succes te bewijzen.

Tweede grote vraag is in hoeverre deze aansprakelijkheid verzekerd is. Is er een AVB afgesloten? Welke beperkingen leveren de polisvoorwaarden op? Geldt er een uitsluiting zoals bijvoorbeeld het werken met asbest? Wat zijn de bepalingen rond inloop en uitloop? Is het een loss occurence of claims made polis?

Zodra er duidelijkheid is over de dekking wordt ook bekend wie er allemaal betrokken (kunnen) zijn bij de schadeafwikkeling. Wel of geen verzekeraar? Kan de werknemer de juiste deskundige vinden (er is een tekort aan goed opgeleide deskundigen) of is het ontbreken hiervan juist reden tot het intrekken van de claim?

En hoe gaan deze betrokkenen zich gedragen? Houden ze nog even een kaart in de mouw? Of zijn ze van het begin af aan open naar elkaar toe? Heeft de werknemer een reëel verwachtingspatroon? Helderheid is dus een van de kenwoorden binnen de Leidraad afwikkeling beroepsziektezaken. Naast: voortvarendheid en oplossingsgerichtheid.

Verder is het belangrijk om aandacht te houden voor eventuele streeftermijnen in de afwikkeling. Worden vertragingen gemeld en toegelicht? Wordt bij inschakeling van een externe deskundige gecheckt of dit gevolgen heeft voor de streeftermijn? Kan de deadline ook daarna nog worden gehaald?

De Leidraad

Kern van de Leidraad is het stappenplan. Aan de hand daarvan kan het proces zo helder en efficiënt mogelijk plaatsvinden. De Leidraad zelf is (mede op initiatief van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid) gepubliceerd door De Letselschade Raad (DLR), een overlegplatform voor alle betrokken disciplines bij het afwikkelen van letselschade. Eerder publiceerde DLR al de Gedragscode Behandeling Letselschade (GBL). Vooral de Medische Paragraaf van de GBL kan behulpzaam zijn bij het afwikkelen van beroepsziektezaken. Lukt het bijvoorbeeld om tot één gemeenschappelijke medisch adviseur te komen? In het stappenplan wordt vooral aandacht besteed aan de aspecten waarin de GBL bij beroepsziektezaken niet voorziet. Voor de uiteindelijke afwikkeling, in het geval er aansprakelijkheid is vastgesteld, wordt verwezen naar de GBL. De Leidraad is niet verplicht. Iedere betrokkene kan kiezen het stappenplan wel of niet te gebruiken en er op een bepaald moment in de schadeafwikkeling ook weer afstand van nemen.

De rol van de eigen bedrijfsarts is vooralsnog beperkt tot het verstrekken van informatie. Een uitgebreidere rol zou tot te veel knelpunten kunnen leiden. Ook de RI&E wordt alleen geraadpleegd voor informatie. Los daarvan kunnen de bevindingen in deze schadeafwikkeling natuurlijk behulpzaam zijn bij toekomstige preventie.

Het Stappenplan

Via het stappenplan worden de volgende drie hoofdvragen beantwoord:

  • De vraag in hoeverre de werknemer is blootgesteld aan een gezondheidsrisico dat de werkgever kan worden toegerekend (stap 1 t/m 5). Hierna kortweg: ‘blootstelling’ genoemd
  • De vraag in hoeverre de gezondheidsklachten van de werknemer door deze blootstelling zijn veroorzaakt (stap 6). Is er causaal verband? Is aannemelijk dat de gezondheidsschade van de werknemer het gevolg is van de blootstelling en hoe groot is de kans dat dat daadwerkelijk het geval is
  • De eindconclusie in hoeverre sprake is van aansprakelijkheid. De schade wordt afgewikkeld op basis van 100% aansprakelijkheid of een lager percentage (‘proportionele aansprakelijkheid’) als dit is vastgesteld is in stap 6. De afwikkeling vindt plaats op basis van de GBL

De kosten worden als volgt verdeeld:

  • Bij stap 1 t/m 4 betalen partijen hun eigen kosten, bij de werknemer mogelijk ook de vakbond of rechtsbijstandsverzekeraar, bij de werkgever vaak de AVB-verzekeraar
  • Bij stap 5 en 6 (inschakeling onafhankelijke deskundigen) betalen partijen (of hun verzekeraar) ieder 50% van de totale kosten
  • Is de uitkomst van stap 7 dat de werkgever aansprakelijk is dan vergoedt deze ook de andere helft van de kosten van stap 5 en 6
  • Blijkt de werkgever niet aansprakelijk dan hoeft de werknemer de betaalde 50% kosten van stap 5 en 6 niet aan de werkgever terug te betalen

Conclusies worden getrokken in stap 4, 5 en 7. Deze kunnen zijn:

  • Geen blootstelling (stap 4 en 5) of geen causaal verband en ook geen proportionele aansprakelijkheid (stap 7). Er is dan geen aansprakelijkheid, het traject wordt beëindigd
  • Zowel blootstelling (stap 4 en 5) als causaal verband of proportionele aansprakelijkheid (stap 7). De schade wordt afgewikkeld volgens de GBL

 
Toelichting stappenplan

Stap 1

De werknemer stelt zijn werkgever aansprakelijk:

  • Stappenplan noemen als basis voor de afwikkeling
  • Zo goed mogelijk onderbouwen waarom de werkgever aansprakelijk wordt geacht
  • Aangeven of sprake is geweest van fysieke of psychische overbelasting
  • Zo feitelijk mogelijk argumenteren, zonder verwijten
  • Nog geen medisch bewijsmateriaal meesturen, dit kan pas zodra er een medisch adviseur betrokken is
  • Het financieel belang in kaart brengen

Stap 2

Melding door werkgever bij verzekeraar, zo uitgebreid mogelijk verzamelen en delen van relevante informatie:

  • Tijdig melden bij AVB-verzekeraar
  • Verzamelen van zoveel mogelijk info van de werkgever over mogelijke blootstelling van de werknemer aan gezondheidsrisico’s
  • Delen van door de werkgever verstrekte info en opgave van door de verzekeraar opgevraagde informatie van de werkgever met/aan de belangenbehartiger van de werknemer
  • Inschakelen van een belangenbehartiger door de werkgever als deze blijkt niet verzekerd te zijn
  • Ter beschikking stellen van de medische gegevens aan de medisch adviseur

De (verzekeraar van de) werkgever stelt zich actief op.

Stap 3

Bezoek aan de werkplek. Of aan een andere plaats indien de werkplek niet zinvol is (bijvoorbeeld te lang geleden):

  • De werkgever en/of de verzekeraar nodigt de werknemer en zijn belangenbehartiger uit
  • Binnen 3 maanden na aansprakelijkheidsstelling
  • Grotere kans op overeenstemming door persoonlijke ontmoeting
  • Gezamenlijk verslag voor zover overeenstemming over de toedracht bestaat: (werkprocessen, verzuimhistorie, info eigen bedrijfsarts, veiligheidsmaatregelen)
  • Onderzoek in hoeverre de zorgplicht is nagekomen

Stap 4

Gezamenlijke evaluatie:

  • Binnen 6 weken na gezamenlijk bezoek werkplek (stap 3)

Bij (gedeeltelijke) overeenstemming:

  • Er heeft geen blootstelling plaatsgevonden (waaronder: de werkgever heeft voldaan aan zijn zorgplicht): einde traject
  • Feitelijke omstandigheden liggen vast. Onduidelijk is of dit een blootstelling betreft: externe deskundige (stap 5)
  • Er is sprake van een blootstelling maar nog geen overeenstemming over de aard, mate, duur of frequentie (te hard geluid: twee keer per dag of één keer per maand?): Marge van meningsverschil voorleggen aan causaliteitsdeskundige (onderdeel stap 6) met het verzoek te beoordelen in hoeverre dit verschil een andere mate van causaliteit oplevert
  • Aard, mate, duur en frequentie van de blootstelling liggen vast. Er is sprake van een blootstelling. Volgende stap (stap 6) is de causaliteit bepalen tussen de blootstelling en de gezondheidsklachten van de werknemer

Bij onvoldoende overeenstemming:

  • Vastleggen waarover wel / niet overeenstemming bestaat
  • Overleg over hoe deze onzekerheden weg te nemen
  • Eventueel een tweede bezoek aan de werkplek
  • Eventueel traject voortzetten op basis van de vraag of de uitgevoerde werkzaamheden wel of niet schadelijk voor de gezondheid kunnen zijn. Probleem wordt feitelijk doorgeschoven naar stap 6 (causaliteit bepalen)

Stap 5

Raadplegen onafhankelijke deskundige:

  • Binnen 2 maanden na de evaluatie (stap 4)
  • Bijvoorbeeld als de toedracht duidelijk is, maar onduidelijkheid bestaat over de vraag of sprake is van een blootstelling
  • Door bijvoorbeeld: ergonoom, arbeidshygiënist, extern bedrijfsarts, arbeidspsycholoog
  • Uitgangspunt: op grond van deskundigheid tot overeenstemming komen (wat eerder met ‘eigen’ deskundigen niet is gelukt)
  • Mogelijke uitkomsten:
    • Geen blootstelling: einde traject
    • Wel blootstelling: causaliteit bepalen (stap 6)

Stap 6

Causaliteit bepalen:

  • Partijen zijn het eens over de blootstelling aan een gezondheidsrisico maar niet over de vraag in hoeverre deze blootstelling de gezondheidsschade heeft veroorzaakt
  • Onafhankelijk deskundige wordt ingeschakeld zoals bij stap 5 (dit hoeft niet dezelfde deskundige te zijn)
  • Binnen 2 maanden nadat het gebrek aan overeenstemming blijkt
  • Beoordeling van het medisch dossier door een medisch adviseur(s)
  • Eventueel inschakeling van andere onafhankelijke (medische) deskundigen
  • Beoordeeld wordt de vraag in hoeverre de gezondheidsschade door de blootstelling aannemelijk is of hoe groot de kans is dat de blootstelling deze gezondheidsschade heeft veroorzaakt
  • Beoordeling waarschijnlijkheid beroepsgebonden aandoening (NCvB stappenplan)
  • Rekening houdend met risicofactoren buiten het werk

Stap 7

Aansprakelijkheid bepalen:

  • Binnen 6 weken na definitieve deskundigenoordelen
  • Mogelijke uitkomsten:
    • Geen aansprakelijkheid: einde traject
    • Gezondheidsschade is veroorzaakt door blootstelling: afwikkeling op basis van GBL
    • Causaal verband laat zich niet duidelijk vaststellen. Er is wel een niet te verwaarlozen kans dat de gezondheidsschade door de blootstelling is veroorzaakt. Werkgever is aansprakelijk op basis van zogenaamde proportionele aansprakelijkheid: afwikkeling op basis van GBL

Informatie

  • Inkomen
  • EQF 5
  • Woensdag 16 juni 2021
Premium | FinsourceOne vaktechniek artikelen

Je eerste 2 Premium vaktechniek artikelen voor deze maand zijn op.

Meer premium artikelen lezen?
Word dan Member!

Bekijk de Memberships