Voorlopig geen EU-solvabiliteitseisen voor pensioenfondsen

De Europese samenleving is aan het vergrijzen. Pensioenstelsels moeten zich hieraan aanpassen. Deze aanpassing blijkt niet eenvoudig. Het Witboek Pensioenen 2011 van de EC stelt een aantal methoden voor hoe kan worden omgegaan met een vergrijzende samenleving en het onder handen nemen van de (drie pijlers binnen de) pensioensystemen in Europa:
• De basis (staats)pensioenen die deel uitmaken van de nationale sociale zekerheidsstelsels (exclusieve bevoegdheid van de lidstaten);
• De arbeidsgerelateerde pensioenen (uitgevoerd door pensioenfondsen, verzekeraars of andere uitvoerders en (mede) gefinancierd door de werkgevers);
• De (vrijwillige) individuele pensioenproducten.
Pensioenfondsen (Pf-en) zijn van toenemend belang in Europa, zonder dat zij de enige uitvoerder in de tweede pijler zijn. Ook verzekeraars en andere uitvoerders (bijv. premiepensioeninstellingen) richten zich op arbeidsgerelateerde pensioenen. Pf-en hebben een enorm potentieel: ze vormen deel van de oplossing voor de uitdaging van een vergrijzende samenleving en ze zijn essentieel voor de lange termijn investeringen en daarmee de Europese groei. De Europese Pensioenfondsenrichtlijn (“IORP-richtlijn”) stamt uit 2003. Het doel van de Richtlijn is o.a. om één Europese markt voor Pf-en te creëren en om hun functioneren te verbeteren. Deze doelstellingen zijn volgens Eurocommissaris Barrier slechts zeer ten dele gerealiseerd. Aan de volgende drie gebieden dienen volgens hem verbeteringen te worden aangebracht.

Solvabiliteit: een aantal Pf-en (vooral zogenaamde “defined benefit” fondsen) toont significante tekorten. Tegelijkertijd zullen verzekeraars die arbeidsgerelateerde pensioenen uitvoeren, worden geraakt door de toekomstige aangescherpte solvabiliteitsregels voor verzekeraars. Dit roept volgens Barrier de vraag op of hier wel sprake is van eerlijke concurrentie (tussen Pf-en en verzekeraars). EIOPA (de Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen) heeft in dit kader onderzoek verricht naar de solvabiliteit van een aantal Pf-en. Op grond van dit onderzoek concludeert de EC dat meer informatie en een vervolgonderzoek nodig zijn voordat enig besluit kan worden genomen over de invoering van Europese solvabiliteitsregels voor Pf-en.
Governance: de huidige Pensioenfondsenrichtlijn bevat hiaten op het gebied van governance. De Richtlijn verplicht Pf-en bijv. niet om een effectief governancesysteem in te richten, hetgeen is bedoeld om een gezonde en prudente bedrijfsvoering te kunnen garanderen. De Richtlijn stelt geen minimale eisen aan fondsbestuurders en het ontbreekt ook aan regels over de interne risicobeheersings-en controlesystemen.
Transparantie en rapportage: de bestaande controle- en toezichtsystemen tussen de Europese lidstaten verschillen in grote mate. Deze verschillen zijn kostenverhogend voor Pf-en die grensoverschrijdend actief zijn. De verschillen belemmeren ook de samenwerking en de onderlinge verspreiding van informatie tussen de verschillende toezichthouders. Verder dienen de bevoegdheden van de toezichthouders in het thuis- en in het gastland te worden verduidelijkt.

Het verbeteren van de drie hierboven genoemde gebieden is volgens Barrier urgent. De grote verschillen tussen de nationale pensioensystemen belemmeren de ontwikkeling van één echte markt voor bedrijfspensioenen en zijn schadelijk voor de bescherming van de gepensioneerden. Rekening houdend met deze overwegingen, heeft Barrier besloten om een wetsvoorstel te presenteren dat is gericht op governance en bestuur, transparantie en rapportage-eisen voor Pf-en. Over deze aspecten bestaat brede consensus, althans wat betreft de principes. In het wetsvoorstel wordt, zoals hierboven aangegeven, nog niet ingegaan op de solvabiliteiteisen voor Pf-en. Volgens de EC vergt dit punt nader onderzoek. Barrier benadrukt impliciet wel dat er wat betreft deze bufferregels (op langere termijn) een level playing field tussen de verschillende pensioenuitvoerders (o.a. Pf-en en verzekeraars) moet zijn gewaarborgd. Tot slot roept de EC de lidstaten waarin Pf-en momenteel een tekort hebben op, om nu al actie te ondernemen.

Informatie

  • Toezicht, Pensioen Algemeen
  • Maandag 23 maart 2015