Artikel Overgeld.nl: Zelf beslissen over je pensioen. Maar, heb ik iets te zeggen dan?

image_pdf

Vandaag hoor je vaak dat werknemers zelf moeten (kunnen) beslissen over hun pensioen. Maar is er wel zoveel om zelf over te beslissen? Wie gaat daar eigenlijk allemaal over?

 

Als er op de werknemer een CAO van toepassing is, dan is pensioen daarin ook vaak vastgelegd. Maar de individuele werknemer heeft geen inspraak in de CAO. Die wordt door de vakbonden met de werkgeversorganisaties afgesproken. Veel CAO’s zijn vervolgens algemeen verbindend verklaard. Zelfs als je dan geen lid bent van een vakbond, dan geldt de CAO nog steeds voor je. Weinig zeggenschap dus op dit punt.

 

Als de werknemer werkt in een branche waarvoor een verplicht gesteld pensioenfonds geldt (een bedrijfstakpensioenfonds of een beroepspensioenfonds), dan worden de beslissingen over de inhoud en uitvoering van de pensioenregeling vaak door het bestuur van het pensioenfonds genomen. En ja…het bestuur is samengesteld uit wederom vertegenwoordigers van de vakbonden en werkgeversorganisaties…dezelfde partijen die ook bij CAO’s (en wijzigingen daarop) met elkaar aan tafel zitten.

 

Er zijn ook werknemers die niet onder een cao vallen en waarvoor geen verplicht gesteld pensioenfonds geldt. Hebben die werknemers dan wel iets te zeggen? Niet iedereen in Nederland bouwt pensioen op. Als er voor een werkgever geen verplichte pensioenregeling geldt, dan kan de werkgever er voor kiezen om geen pensioenregeling in het leven te roepen binnen zijn onderneming.

 

Heeft de werkgever wel een pensioenregeling, dan geldt die voor alle werknemers. Tenzij er objectieve redenen zijn om een groep van werknemers uit te zonderen. Als de werkgever een wijziging in de pensioenregeling wenst, dan moeten de individuele werknemers daar echter wel mee instemmen. En vaak moet vooraf ook nog eerst de instemming van de Ondernemingsraad verkregen worden. Een werknemer kan echter niet zomaar zijn of haar instemming weigeren. Dat kan alleen als er goede gronden zijn om te weigeren. Als een werkgever de arbeidsvoorwaarde pensioen bijvoorbeeld wil versoberen, dan zal hij daar wellicht wel een compensatie voor moeten aanbieden. Dan heeft de werknemer minder gegronde redenen om de voorgestelde wijziging te weigeren.

 

Ook is de positie van de Ondernemingsraad vaak een beperkte. Zeker in de situatie van een verplicht gesteld pensioenfonds. Als er dan zaken in de pensioenregeling gewijzigd worden, dan heeft de Ondernemingsraad daarover niet het recht van instemming. Dat heeft de Ondernemingsraad vervolgens weer wél als het gaat om een wijziging van een onderdeel van de pensioenregeling dat niet onder het verplichte stuk valt.

 

Als de pensioenregeling bij een verzekeraar is ondergebracht, heeft de Ondernemingsraad op alle punten het recht van instemming.

Maar wat heeft de werknemer dan nog te zeggen? Uiteindelijk heeft de werknemer de keuze om wel of geen pensioen op te bouwen. Een werknemer kan namelijk uitdrukkelijk afzien van de opbouw van pensioen, ook als het zou gaan om een verplicht gestelde pensioenregeling. De gronden om af te zien zijn wel beperkt, maar de mogelijkheid bestaat wel. Veel werkgevers ontmoedigen dit echter ook weer bij hun werknemers. Het vergt immers toch weer de nodige administratieve belasting.

 

Als het geen verplicht gestelde pensioenregeling is, dan heeft de werknemer het individuele recht om wel of niet in te stemmen met wijzigingen die de werkgever voorstelt. Het onthouden van de instemming moet natuurlijk wel redelijk zijn. Maar vaak is het ontbreken van compensatie bij een voorgestelde wijziging een redelijke grond om instemming te weigeren.

 

Het is voor werkgevers dan ook vaak zaak om te zorgen dat wijzigingen goed gecommuniceerd worden en het helder en duidelijk is voor de werknemers waar het om gaat.

 

De werknemer heeft afhankelijk van de omstandigheden in meerdere gevallen dus zeker wel het nodige te zeggen over zijn of haar pensioen. Het is wel een kwestie van je er in verdiepen en je er mee te bemoeien. Doe je dat niet, ja, dan wórdt er over je beslist.

 

 

 

Theo Gommer
Over Theo

Mr. J. Theo Gommer MPLA CCFP (1966) is managing partner bij de &Gommer Pensions Group, bij Gommer & Partners Pensioen Advocaten en bij de Visitatie Commissie Pensioenfondsen. Hij was tot 2018 voorzitter van de Nederlandse Orde van PensioenDeskundigen. Verder is hij actief als [...]

Bekijk profiel