Eenzijdige wijziging pensioenregeling, ook met instemming ondernemingsraad, is niet toegestaan.

Eenzijdige wijziging pensioenregeling, ook met instemming ondernemingsraad, is niet toegestaan.

Op 18 januari 2018 deed de rechtbank in Almere een uitspraak die belangrijk is voor ondernemingsraden en werknemers. (Adviseurs van) werkgevers versoberen de pensioenen fors en de pensioenopbouw van het uitgestelde salaris (pensioen dus) is bij veel ondernemingen binnen de afgelopen 5 jaar tot wel 20% lager geworden. Dit is mede oorzaak van de veranderde fiscale wetgeving en het uitblijven van indexaties.

De voorgelegde casus ging als volgt:

Bedrijf XX BV heeft (met een pensioenadviseur) in het kader van de nieuwe fiscale versobering van het pensioen overleg gevoerd met de OR (met een eigen pensioenadviseur) en heeft instemming gevraagd om de pensioenregeling te veranderen. De werkgever zou evenveel blijven betalen (bij een verlaagde pensioenopbouw van 2% tot 1,875%) en werknemers die tot dat moment een premievrij pensioen hadden gaan nu bijdragen. Voor een deel van de werknemers wordt de werknemersbijdrage verlaagd. De OR heeft hiermee ingestemd. Een deel van de werknemers is het hiermee oneens en heeft de rechter om een uitspraak gevraagd.

De rechter oordeelde dat de werkgever niet heeft aangetoond dat er sprake is van een zwaarwegend belang dat objectief bepaalbaar moet zijn.

De werkgever heeft het volgende gesteld:

“ Het collectieve belang van het hebben van een fiscaal zuivere, toekomstbestendige en marktconforme pensioenregeling weegt naar onze mening zwaarder dan uw individuele belang van het hebben van een pensioenregeling zonder werknemerspremie. Dit maakt de voorgenomen pensioenregeling (inclusief werknemerspremie) tot een redelijk voorstel.”

De rechter heeft eens goed naar de Pensioenwet gekeken en hierin is een artikel opgenomen dat van belang is bij het veranderen van een pensioenregeling.

Artikel 19 van de Pensioenwet luidt:

“Een werkgever kan de pensioenovereenkomst zonder instemming van de werknemer wijzigen indien de bevoegdheid daartoe schriftelijk in de pensioenovereenkomst is opgenomen en er tevens sprake is van een zodanig zwaarwichtig belang van de werkgever dat het belang van de werknemer dat door de wijziging zou worden geschaad daarvoor naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid moet wijken.”

De rechter is van mening dat de werkgever moet aantonen dat er een zodanig zwaarwichtige reden is dat ongewijzigde voortzetting van de geldende arbeidsvoorwaarden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zijn.

De werkgever heeft hier onder andere het volgende tegen in gebracht:

  • de regeling moet vallen binnen de fiscale pensioenkaders;
  • we leven langer dus pensioen wordt duurder;
  • de pensioenregeling is niet marktconform vanwege het ontbreken van een werknemersbijdrage;
  • een deel van de werknemers betaalde een eigen bijdrage van 10% en deze was te hoog. Door de verandering van de pensioenregeling kunnen wij dit bereiken;
  • de overeengekomen 14% van de loonsom was onvoldoende om de pensioenafspraak na te komen;
  • 96% van de werknemers heeft instemming gegeven aan de nieuwe pensioenregeling.Er was geen discussie over het feit dat de pensioenregeling zou worden aangepast zodat deze binnen de fiscale kaders zou vallen, het ging de werknemers om het invoeren van een eigen bijdrage.
  • De rechter vond het ook gerechtigd dat de werkgever met de adviseurs heeft gezocht naar een pensioenregeling die houdbaar was, maar oordeelt dat dit niet ten koste mag gaan van een overeengekomen premievrij pensioen voor deze werknemers.
  • De instemming van de ondernemingsraad is zwaar meegenomen door de rechter maar de gegeven instemming woog niet op tegen de plicht die de werkgever heeft om het zwaarwichtige belang aan te tonen.

Bron: ECLI:NL:RBMNE:2018:62

Gerard van der Toolen
Over Gerard

Gerard van der Toolen verzorgt, namens Stichting Pensioenopleidingen en Advisering voor Ondernemingsraden, opleidingen en ondersteuning van ondernemingsraden bij veranderingen van het verzekerde inkomen. Gerard heeft in meer dan 30 consultancyjaren meer dan 1.000 pensioenregelingen helpen [...]

Bekijk profiel