Evaluatie eigenwoningregeling van zowel SEO als Panteia

Op verzoek van de Tweede Kamer heeft de staatssecretaris van Financiën (met andere ministeries) de complexiteit van de eigenwoningregeling laten onderzoeken. De beide rapporten zijn (met een uitgebreide brief van de staatssecretaris) op 13 december 2019 aan de Tweede Kamer aangeboden.

Het SEO-rapport concludeert (over de doelmatigheid en doeltreffendheid): de hypotheekrenteaftrek en eigenwoningforfait dragen bij aan eigenwoningbezit, maar hebben grote negatieve neveneffecten (hoge kosten, hogere huizenprijzen, lagere welvaart, meer schuldopbouw). Dat maakt deze regeling ondoelmatig.

 

Het Panteia-rapport stelt dat de fiscale EW-regeling te complex is. Dit komt door stapeling van regelingen, waarvoor vooral veel info over eigenwoningverleden nodig is. Dit is vaak niet meet te achterhalen door klant, adviseur of belastingdienst. Dit speelt vooral bij echtscheiding en bij andere, elkaar opvolgende life-events. “Daarmee is de huidige eigenwoningregeling niet goed houdbaar, controleerbaar, uitvoerbaar en handhaafbaar.” Panteia doet een aantal aanbevelingen voor de korte en lange termijn.

 

Herzie EW-regeling ingrijpend, of haal EW uit fiscale regelgeving (defiscalisering, verplaatsen naar box 3, of een nieuwe box 4). Bij nieuwe fiscale regelgeving moet er niet opnieuw een plicht ontstaan om gegevens levenslang te bewaren om de fiscaliteit vast te kunnen stellen. In de periode tot die ingrijpende herziening, niet iets gaan veranderen, omdat alle fiscale (deel)regelingen teveel met elkaar samenhangen. Niet opnieuw met allerlei overgangsrecht komen.

 

Het kabinet onderschrijft de voorstellen en stelt al veel te doen en dat te blijven continueren. De aanbevelingen voor de lange termijn zijn een zaak voor een volgend kabinet.