Evaluatie vrijstelling voor nettopensioen en nettolijfrente

Dit bericht betreft een signalering inzake een publicatie van het Ministerie van Financiën.

De staatssecretaris van Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst heeft de Tweede Kamer het evaluatierapport van de vrijstelling voor nettopensioen en nettolijfrente op 2 september 2020 aangeboden. Volgens de bewindsman kan een eventuele aanpassing van de fiscale behandeling van pensioenen het beste in samenhang met de rest van het fiscale stelsel plaatsvinden. Staatssecretaris Vijlbrief van Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst heeft de Tweede Kamer het evaluatierapport van de vrijstelling voor nettopensioen en nettolijfrente aangeboden.

Het rapport Bouwstenen voor een beter belastingstelsel biedt hiervoor mogelijkheden. Dat rapport is onlangs naar de Tweede Kamer gestuurd. Van de potentiële doelgroep van 200.000 mensen nemen circa 25.000 mensen (circa 17%) deel aan een nettoregeling. Dat betreft vooral nettopensioenen. Uit het onderzoek dat heeft geleid tot het evaluatierapport blijkt dat het feit dat het kapitaal niet vrij is op te nemen een verklaring is van dit relatief weinige gebruik van de nettoregelingen. Daarnaast voorziet de regeling niet in de behoeften van de deelnemers.

Degenen die wel deelnemen doen dat omdat zij vertrouwen hebben in de pensioenuitvoerder, door het fiscale voordeel van de vrijstelling en door de uitkering en risicodekking voor nabestaanden bij overlijden voor de pensioendatum. Voor de deelname blijkt verder dat het uitmaakt dat het nettopensioen als opt-out (deelname is automatisch geregeld en actieve keuze is nodig om niet deel te nemen) wordt aangeboden en niet als opt-in (actieve keuze nodig om deel te nemen). De meerderheid van de regelingen via pensioenfondsen is vormgegeven als opt-out.

Het onderzoeksbureau Willis Towers Watson concludeert dat de vrijstelling voor een meerderheid van de doelgroep doeltreffend en voldoende doelmatig is. De aanbevelingen die het onderzoeksbureau doet slaan vooral op het verminderen van onnodige complexiteit. Volgens het onderzoeksbureau weegt het door de hoge uitvoeringskosten en het ontbreken van automatische waardeoverdracht van kleine nettopensioenen zwaar dat de afkoopmogelijkheden van kleine nettopensioenen beperkt zijn.