Geen pandrecht op assurantieportefeuille

De Hoge Raad oordeelt dat er geen pandrecht mogelijk is op een assurantieportefeuille.

Een bank meende een pandrecht te hebben op een assurantieportefeuille. De curator in het faillissement van de assurantietussenpersoon stelde echter dat een pandrecht hier niet mogelijk was. Hierover bestaat al lange tijd discussie in de praktijk, maar het heeft lang geduurd voordat hier door de Hoge Raad een uitspraak is gedaan. Nu is het dan dus eindelijk zo ver en de uitkomst is dat een pandrecht niet mogelijk is.

 

Het begrip assurantieportefeuille is in de huidige wet niet omschreven. Wel zijn er in de Wft enkele bepalingen die gaan over de portefeuille van een bemiddelaar, maar een omschrijving daarvan wordt niet gegeven. De Hoge Raad wijst erop dat alleen individuele zaken of vermogensrechten als goed kunnen worden aangemerkt en voorwerp kunnen zijn van een goederenrechtelijk recht of handeling. Het samenstel van overeenkomsten en goodwill aangeduid al assurantieportefeuille is dat volgens de Hoge Raad ook al wordt dat in het economische verkeer als eenheid aangeduid. Dat wordt niet anders doordat de afzonderlijke onderdelen zoals vorderingsrechten wel goederen zijn, noch dat de portefeuille als geheel in het economische verkeer een vermogenswaarde vertegenwoordigt en voorwerp kan zijn van een verkoopovereenkomst.

 

Tsja, dogmatisch valt er natuurlijk wel wat voor te zeggen, maar de motivatie is niet overtuigend waarom je niet meerdere vorderingsrechten onder een algehele noemer kan verpanden zeker niet als die blijkbaar voldoende afgebakend kan worden en er wettelijke rechten en plichten aan verbonden zijn. Dat dit niet zou passen in het wettelijk stelsel is in andere situaties nu toch ook geen argument geweest om niet te kunnen komen tot wel passende oplossingen en grondslagen daarvoor. Nu frustreert een curator de uitoefening van een zekerheidsrecht. Dat lijkt heel flink, maar zoals curatoren wel vaker niet het belang van de maatschappij dienen, doen ze dat hier ook niet. Ze maken alleen maar toekomstige financieringen lastiger.

 

Gelet op de al heel lang lopende discussie hierover is het trouwens ook best schandelijk dat de wetgever niet eerder volledige duidelijkheid hierover zou hebben gegeven voor de toekomst, zoals bijvoorbeeld in ieder geval bij de invoering van de Wft.