Het wijzigen van een pensioenregeling en hoe zit het met instemming van de werknemer?

image_pdf

Pensioenregelingen worden met grote regelmaat veranderd. Bijvoorbeeld als de pensioendatum wordt aangepast of het pensioensysteem.

Als er geen sprake is van een Cao is instemming van de werknemers nodig om de pensioenregeling te veranderen. Vaak wordt gewerkt met een negatieve optie (als de werknemer niet reageert wordt deze geacht te hebben ingestemd met de verandering van de arbeidsvoorwaarde pensioen). Maar is er dan wel altijd sprake van instemming?

Verandering van het pensioen met wederzijds goedvinden
Dit is uiteraard de beste manier. De (adviseur van de) werkgever geeft een volledige en duidelijke toelichting op de verandering en de werknemer stemt hier schriftelijk mee in.

Van belang is nog dat de werknemer echt begrijpt wat er veranderd wordt en dat de informatie ook echt helemaal compleet is.

Veranderen van het pensioen met een negatieve optie
In veel gevallen reageren niet alle werknemers op een verzoek van de werkgever om schriftelijk akkoord te gaan met de voorgestelde pensioenverandering.

Dan is extra attentie geboden.

Weliswaar is het toegestaan om met de negatieve optie te werken en mag de werkgever er vanuit gaan dat de werknemer akkoord gaat met de wijziging zodat er overeenstemming is, zeker als een redelijke termijn is gesteld voor de negatieve optie.

Maar rechtspraak gaat er vanuit dat er sprake moet zijn dat de werknemer ondubbelzinnige ingestemd heeft.

Instemming door Ondernemingsraad

De Ondernemingsraad bindt de medewerkers niet. Er is dus nog steeds sprake van een eenzijdige wijziging van de arbeidsvoorwaarden.

Voordat de OR instemming verleent zal deze het voorstel van de werkgever toetsen:

  • Zijn er bij ongewijzigde voortzetting van de pensioenverandering voor de werkgever onaanvaardbare gevolgen? (bijvoorbeeld wettelijk, of loopt de continuïteit van de onderneming gevaar)
  • Is er een zodanig belang bij het veranderen van de arbeidsovereenkomst pensioen dat het individuele belang van de werknemer hiervoor moet wijken (zwaarwichtigheidstoets)?
  • Werknemer mag het redelijke voorstel niet weigeren (redelijkheidstoets).

Conclusie
Veranderen van de arbeidsvoorwaarde pensioen kan enkele tientallen jaren onzekerheid betekenen en steeds vaker zien wij dat werknemers terugkomen op veranderingen in het pensioen die lang geleden zijn doorgevoerd. Zeker als de voorgespiegelde pensioenen tegenvallen als het pensioen ingaat (lager of later) of als er een arbeidsconflict is geweest.

Als de werknemer goed en volledig is voorgelicht en heeft ingestemd met de verandering van het pensioen kan deze eigenlijk alleen een beroep doen op dwaling, dwang of bedrog van de werkgever en dit zal vaak niet gemakkelijk aan te tonen zijn.

Gerard van der Toolen
Over Gerard

Gerard van der Toolen verzorgt, namens Stichting Pensioenopleidingen en Advisering voor Ondernemingsraden, opleidingen en ondersteuning van ondernemingsraden bij veranderingen van het verzekerde inkomen. Gerard heeft in meer dan 30 consultancyjaren meer dan 1.000 pensioenregelingen helpen [...]

Bekijk profiel