Less is more

image_pdf

Herstel van vertrouwen is mogelijk, als de besturen in staat zijn ‘schoon schip’ te maken door impopulaire maatregelen te overwegen en het slechte nieuws zelf bij de deelnemers te brengen voordat de media dit doen.

Na de dotcom-‘ krediet-, banken- verzekeringen- en rentecrisis hebben we nu in de pensioensector te maken met een vertrouwenscrisis. De onzekerheid omtrent de hoogte van de uitkeringen is volkomen te begrijpen. Van de gemiddelde deelnemer mag niet verwacht worden dat hij de boodschap van de DNB (Donner) kan nuanceren. De oorverdovende stilte vanuit de pensioenbesturen draagt bij aan de groeiende onzekerheid. We kunnen concluderen dat de pensioenfondsen en de hele sector een imagoprobleem hebben. Wat is les één bij imagoschade voor een onderneming onder vuur: ‘COME CLEAN’. Met andere woorden, geef volledige openheid van zaken en geef de boodschap vanuit het worst case scenario. Waarom? Kijk naar BP en haar olieramp. Als het worst case scenario uitkomt moet je toch de nare boodschap geven. Het kost evenveel, maar het levert niets op, ‘tegenstribbelen’ vergroot de onzekerheid en wakkert negatieve publiciteit aan.

Pensioenfondsen die er slecht voorstaan (dekkingsgraad onder de 100%) zouden er goed aan doen hun deelnemers te vertellen wat ze te wachten staat in het worst case scenario, Een aantal fondsen zitten nu vast in een soort ‘deadlock’ situatie en is het tijd om  de ‘reset- knop’ te gebruiken om uit de impasse te komen. Afstempelen heeft de functie van de reset knop. Voor de meeste besturen is afstempelen de laatste optie.

Overleg met je deelnemers hoe die maatregelen kunnen worden ingevuld. Geef ze inspraak hoe de pijn verdeeld moet worden. Welke schouders kunnen lasten dragen, welke niet. Natuurlijk zullen ze niet staan te juichen en krijg je veel verwijten te slikken, maar er is geen andere optie. Hoeveel je ook achter de schermen doet, dat is zeker noodzakelijk, maar daarmee kun je het vertrouwen niet herstellen. Als je zelf niet communiceert doen de media het voor je en die hebben geen boodschap aan het pensioen imago. Imago is een kwestie van verwachtingen in het hoofd van consumenten, niet in die van de besturen en uitvoerders in de sector. Die verwachtingen hebben de besturen gevoed met de toezeggingen over 70% reëel middelloon of nominaal eindloon. De zwakke fondsen kunnen dit onder de huidige omstandigheden niet waar maken. Dus zul je die verwachtingen moeten bijstellen.

Alleen als de besturen zelf proactief de boodschap gaan brengen bij de deelnemers is er een kleine mogelijkheid dat ze het vertrouwen weer kunnen herstellen. Dat zal een heldere boodschap moeten zijn, die indringend door het bestuur gecommuniceerd moet worden. Een berichtje op de site zal niet genoeg zijn. Voor alle fondsen geldt; ga uit van worst case en communiceer die maatregelen die dan nodig zijn en als dat betekent afstempelen dan heeft men er recht op te weten dat dit tot de mogelijkheden behoort.

‘Wat schieten we daar nou mee op?’, zou een bestuurder zich kunnen afvragen. Kan ik niet beter nog even wachten? Misschien hoeft het niet zover te komen, komt er een betere rekenrente en dan heb ik ze bang gemaakt voor niks.

Ten eerste zijn de meeste pensioengerechtigden al bang genoeg en een groeiend aantal ‘militante’ deelnemers staan tot de tanden gewapend voor de deur bij de besturen. Ten tweede is de aankondiging tot afstempelen niet onherroepelijk hetzelfde als daadwerkelijk lager uitkeren. De aankondiging van afstempelen op basis van je worst case scenario is je eerste stap op weg naar herstel van vertrouwen. Hoe hoger de aangekondigde afstempeling hoe lager de drempel naar herstel van vertouwen. Als de situatie maar enigszins verbeterd ten opzichte van je laagste verwachting is er een mogelijkheid om de verwachting van deelnemers positief te overtreffen. Als die situatie zich een aantal keren voordoet in de komende jaren heb je kans dat er sprake is van licht herstel van vertrouwen.

Als je nu niet ingrijpt, omdat je hoopt dat deze verbeteringen zich gaan voordoen, blijft men onzeker en ontevreden en heb je geen mogelijkheid om de verwachting positief bij te beïnvloeden en is er geen gelegenheid om het vertrouwen te herstellen.

Door nu lagere aanspraken aan te kondigen neem je onzekerheid weg en kunnen besturen de basis leggen voor herstel van vertrouwen en meer zekerheid bij de deelnemers. De meeste  pensioengerechtigden hebben meer behoefte aan de zekerheid van iets minder, dan de risico’s  van mogelijk meer.

Jan van Harten
Over Jan

Jan van Harten is Master of Arts in Pensions and Life Assurance en is sinds 1995 werkzaam als pensioenspecialist. Zijn specialisatie bestaat met name uit het adviseren, ondersteunen en begeleiden van werkgevers en ondernemingsraden op fiscaal, civiel-juridisch en verzekeringstechnisch [...]

Bekijk profiel