Pensioenakkoord of niet?

Hebben we een pensioenakkoord en is dat pensioenakkoord wel akkoord voor iedereen, dat zijn de grote vragen. Het antwoord is tweemaal neen!

Er is geen akkoord omdat het niet wordt erkend door de betrokken partijen, werkgevers en werknemers. Daarnaast is de SER (lees: kroonleden) niet akkoord en die gaan echt niet gedwongen bij ’het kruisje’ tekenen. Ook Minister Koolmees (lees: de regering) kan niet akkoord gaan, want het druist volstrekt in tegen de overeengekomen plannen in het regeerakkoord.

Verder, maar dat is natuurlijk relatief interessant, zijn alle anderen (lees deskundigen) ook niet akkoord.

Uitstellen

Waarom dan toch een uitgelekt ’niet-pensioenakkoord’? Simpel. De partijen (sociale partners en SER-kroonleden) komen er niet uit. Dat komen ze al 8 jaar niet. De vakbonden (lees: FNV) hebben maar één doel: traineren. Hoe langer het duurt, hoe langer ze op het pluche (lees: de verplichtstelling) kunnen blijven zitten. De economie trekt fors aan, dus de lonen moeten wel een keer verder en sneller omhoog. Dit zou zonder de FNV ook wel gebeurd zijn, maar toch zullen ze dit op hun conto schrijven.

Dan hebben ze nog de echte achterban, de ouderen (lees: bijna-gepensioneerden). In de ijdele hoop dat de marktrente de komende jaren, voor 2020 als de grote drie pensioenfondsen moeten korten, gaat stijgen, kunnen ze hen uit de wind houden. Geen korting en wellicht zelfs indexatie(vooruitzicht). Iedereen tevreden.

Maar helaas, de marktrente gaat niet (fors) stijgen, en zo ja, dan dalen de bezittingen, de levensverwachting blijft toenemen (ondanks die twee griepgolfjes) en de beleggingen gaan het eerder minder dan beter doen.

Tactiek

Kortom, het uitgelekte pensioenakkoord is gewoon tactiek. En niet eens een slechte hoor! Een akkoord presenteren dat er niet is, eisen stellen die onzinnig zijn en indruisen tegen allang gekozen richting (lees: individuele pensioensparen met veel flexibiliseringsmogelijkheden). Dan weet je twee dingen. Of je krijgt je zin en hebt ’gewonnen’. Of je krijgt je zin niet (die kans is groter), iedereen in rep en roer en het ligt weer een jaar stil. Tactiek geslaagd.

Dat de FNV alleen maar aan haar eigen belang denkt, is misschien haar goed recht. Dat we daar niet in mee moeten gaan heet democratie. Niet de FNV (en/of werkgevers) gaan over de AOW, die is namelijk ’van ons allemaal’ en dus een regeringskwestie. Dat geldt ook voor de verplichte winkelnering bij bedrijfstakpensioenfondsen en de doorsneepremie.

Vroeger waren de vakbonden er om te bewerkstellingen dat werknemers goede werkomstandigheden (loon, arbeidsvoorwaarden, etc.) hadden. Nu lijkt het wel of ze alles aan doen om te zorgen dan mensen niet meer (hoeven) te werken.

Het ’echte’ pensioenakkoord

Dat is echter een doodlopende weg. Immers, de economie draait op volle toeren, de vergrijzing komt pas nu echt op gang, we zullen dus ’iedereen’ nodig hebben op de arbeidsmarkt. Dat hoeft niet fulltime maar kan heel goed parttime, al dan niet ’met een tweede carrière’. Ook daar moet het FNV zich voor inzetten in plaats van te blijven ’emmeren’ over zware beroepen (we hebben namelijk allemaal en ’zwaar’ beroep).

Hoe ziet het echte pensioenakkoord er dus uit:

  • pensioenplicht voor alle werkenden (minimaal 50% van hetgeen ’normaal’ is);
  • flexibele AOW: 5 jaar voor AOW-datum 50%;
  • individueel pensioensparen (dus einde doorsneepremie);
  • pensioen mag gebruikt worden voor: aankoop huis, sabbatical, zorgverlof, studieverlof, uiteraard deeltijdpensioen, een lumpsum en een deel als tijdelijk pensioen (in plaats van levenslang). Als je een volledig pensioen opbouwt mag je 50% gebruiken voor andere zaken.

Als dat is geïmplementeerd in 2020 kan de verplichtstelling worden afgeschaft. Dat duurt dan nog een jaar of vijf, dan hebben alle bedrijfstakpensioenfondsen nog ruim de tijd om zich voor te bereiden op ook die nieuwe pensioenwereld.

 
 
Theo Gommer
Over Theo

Mr. J. Theo Gommer MPLA CCFP (1966) is managing partner bij de &Gommer Pensions Group, bij Gommer & Partners Pensioen Advocaten en bij de Visitatie Commissie Pensioenfondsen. Hij was tot 2018 voorzitter van de Nederlandse Orde van PensioenDeskundigen. Verder is hij actief als [...]

Bekijk profiel