Premium | FinSourceOne vaktechniek artikelen

Uitbreiding besluit Vervallen Tijdklemmen

Op 8 februari 2017 kondigde de Staatssecretaris van Financiën aan met een besluit te zullen komen waarmee de minimale fiscale premiebetalingsduur van een kapitaalverzekering uit de periode van de Brede Herwaardering, een Kapitaalverzekering Eigen Woning (KEW), een Spaarrekening Eigen Woning (SEW) en een Beleggingsrecht Eigen Woning (BEW) vervalt. Dit besluit is nu op 23 mei 2017 gepubliceerd en werkt terug tot 1 april 2017.

Daarmee is het eerdere besluit hierover van 6 december 2014, door de staatssecretaris, ingetrokken.

Het besluit gaat in op de afschaffing van de minimale looptijd van kapitaalverzekeringen. Waar in dit artikel gesproken wordt over een KEW, wordt ook een SEW of BEW bedoeld. Het besluit van 6 december 2014 is op vier punten uitgebreid:

  1. Gedeeltelijke afkoop; eerbiedigende werking voor bestaande overeenkomsten;
  2. Overschrijding bandbreedte als gevolg van het aflopen van een rentevastperiode op de aan een KEW gekoppelde eigenwoningschuld;
  3. Vervallen tijdklemmen voor Brede Herwaarderingskapitaalverzekeringen;
  4. Premievrijmaking of verkorte premieduur voor een KEW.

1. Gedeeltelijke afkoop

  • De heersende wetgeving stelde dat een KEW een lage vrijstelling heeft na een premiebetalingsduur van 15 jaar en een hoge vrijstelling na 20 jaar. Er zijn polissen waarop is vastgelegd dat een KEW in twee keer zou uitkeren: deels na 15 jaar en deels na 20 jaar (of langer). Na dit besluit, geldt in beginsel alleen nog de hoge vrijstelling voor een éénmalige uitkering. Bij lopende contracten zou een KEW die twee keer uitkeert dus bij de eerste keer al geacht zijn volledig tot uitkering te komen. 
  • Dit besluit keurt goed dat een gedeeltelijke uitkering van een KEW na een premiebetalingsduur van 15 jaar ook onbelast mag gebeuren. De voorwaarden hiervoor zijn dat al vóór 1 april 2017 is vastgelegd dat de KEW in twee keer zal uitkeren èn dat de twee uitkeringen beide na 1 april 2017 plaatsvinden. 
  • Voor KEW’s waarin niet is afgesproken dat de uitkering in twee keer zal plaatsvinden, geldt dus vanaf 1 april 2017 dat de uitkering éénmalig moet gebeuren. Als iemand zijn KEW toch deels afkoopt, wordt de hele KEW geacht tot uitkering te zijn gekomen. Dat kan leiden tot een belast rentebestanddeel. Bijvoorbeeld omdat niet met de hele afkoopwaarde zoveel mogelijk de eigenwoningschuld of restschuld wordt afgelost. 

 2. Overschrijding bandbreedte als gevolg van het aflopen van een rentevastperiode op de aan de KEW gekoppelde eigenwoningschuld (geldt ook voor Brede Herwaarderingskapitaalverzekering)

  1. Een KEW moet tijdens de premiebetalingsduur hebben voldaan aan de regel dat de hoogste premie in enig polisjaar niet hoger is geweest dan 10 x de laagste premie (bandbreedte-eis). Wordt hieraan niet voldaan, dan komt de KEW fictief tot uitkering. De polis loopt niet langer in box 1. Een eventueel rentebestanddeel kan belast zijn. 
  2. Als de KEW een gegarandeerd eindkapitaal heeft, is de premie afhankelijk van de hypotheekrente. Iemand die de bandbreedte al (bijna) helemaal heeft gebruikt als gevolg van een hoog-laagconstructie, kan hierdoor in de problemen komen. De hypotheekrente is tegenwoordig erg laag. Als de rentevaste periode afloopt en de nieuwe rente wordt veel lager vastgesteld, gaat de premie van de KEW sterk omhoog. Hierdoor kan het zijn dat de polishouder buiten de 1:10-verhouding komt. De Staatssecretaris wil voorkomen dat mensen hierdoor kiezen voor een niet-passende rentevaste periode of dat hun KEW hierdoor anders fictief tot uitkering komt.
  3. Daarom keurt hij goed dat een overschrijding van de bandbreedte in deze gevallen niet leidt tot een fictieve uitkering. De voorwaarden die hiervoor gelden zijn:
De wijziging van de premie is alleen een direct gevolg van de wijziging van de rente op de eigenwoningschuld als gevolg van het aflopen van een rentevastperiode;
De bandbreedte voor toepassing van de goedkeuring blijft bepalend; De gewijzigde premie wordt niet de maatstaf voor een nieuwe bandbreedte;
Het gegarandeerde kapitaal wordt niet verhoogd en de looptijd van de KEW wordt niet verlengd;
De KEW voldoet aan de overige voorwaarden die de Wet IB 2001 aan de vrijstelling stelt. Voor een Brede Herwaarderingskapitaalverzekering geldt dat deze voldoet aan de overige voorwaarden die de Invoeringswet en de Wet IB 1964 aan de vrijstelling stellen.

    Goedkeuring geldt ook voor Brede Herwaarderingskapitaalverzekeringen:
    Het geldt ook voor Brede Herwaarderingskapitaalverzekeringen waarin de bandbreedte als gevolg van het aflopen van de hiervoor bedoelde rentevastperiode al vóór de inwerkingtreding van dit besluit is overschreden.

    Voor KEW’s (dus ook voor Brede Herwaarderingskapitaalverzekeringen) waarbij de premie niet volledig is aangepast aan de wijziging van het rentepercentage op de eigenwoningschuld ter voorkoming van een overschrijding van de bandbreedte-eis, vindt mogelijk herstel plaats. De premie mag alsnog worden aangepast aan het gewijzigde rentepercentage. Zo kan het oorspronkelijk gegarandeerde kapitaal of het beoogde doelkapitaal mogelijk nog worden gehaald. Ook in die gevallen geldt dat het herstel fiscaal gezien niet leidt tot een overschrijding van de bandbreedte-eis.

    3. Vervallen tijdklemmen voor Brede Herwaarderingskapitaalverzekeringen
    Het besluit formaliseert de eerdere toezegging van de Staatssecretaris (op 8 februari 2017) dat een kapitaalverzekering die is afgesloten in de periode tussen 1 januari 1992 en 14 september 1999 (Brede Herwaardering) geen 20 jaar hoeft te hebben gelopen om onbelast tot uitkering te komen. Voor deze polissen golden ook verschillende vrijstellingen, afhankelijk van de premiebetalingsduur van 15 jaar of 20 jaar. 

    Voor uitkeringen vanaf 1 april 2017 geldt altijd een vrijstelling van € 123.428, ongeacht of de premiebetalingsduur 15 of 20 jaar is geweest. Er moet wel voldaan zijn aan de eisen die de oude wetgeving (het overgangsrecht) stelden aan dergelijke polissen. 

    4. Premievrijmaking of verkorte premieduur KEW (geldt ook voor Brede Herwaarderingskapitaalverzekeringen)
    Door het eerdere besluit Vervallen Tijdklemmen, was het formeel gesproken zo dat een KEW alleen belastingvrij tot uitkering kon komen als er gedurende de hele looptijd jaarlijks premie was voldaan (binnen de bandbreedte-eis). Tot het besluit, was het voldoende dat er bijvoorbeeld 15 jaar premie werd betaald, en dat de polis daarna premievrij werd voortgezet. 

    Dit was een onbedoelde uitwerking van het besluit. Dit is nu rechtgezet.
    Als er minimaal 15 jaar premie is betaald, mag de polis daarna premievrij doorlopen om toch te leiden tot een belastingvrije uitkering.
    Ook als er een jaar premievakantie is genomen (er is 15 jaar premie betaald, daarna een jaar niets en dan wordt de premiebetaling voortgezet), leidt dit niet tot een belaste uitkering. Een premie van nihil wordt namelijk niet gezien als ‘premie’, waardoor er geen problemen ontstaan in de beoordeling of aan de bandbreedte-eis wordt voldaan.

      Tenslotte
      Deze vier goedkeuringen gelden bovenop de op 1 april 2017 doorgevoerde wetswijziging dat een KEW geen 15 of 20 jaar hoeft te lopen (in artikel 10bis.6 zijn de looptijdeisen vervallen– zie link). Als iemand zijn KEW afkoopt voordat deze duur verstreken is, geldt de reguliere vrijstelling, onder de voorwaarde dat de eigenwoningschuld of restschuld er zoveel mogelijk mee wordt afgelost. Het vervallen van de tijdklemmen zelf is dus inmiddels gecodificeerd (in wetgeving omgezet). 

      Premium | FinsourceOne vaktechniek artikelen

      Je eerste 2 Premium vaktechniek artikelen voor deze maand zijn op.

      Meer premium artikelen lezen?
      Word dan Member!

      Bekijk de Memberships